Skip to content
Column door Miet De Bruyn

Zonder vrienden kan ik niet

In de woorden van Lennaert Nijgh zong Boudewijn de Groot dit voor het eerst in 1966. En gelijk hadden ze. Veel moois staat erin dat lied om te zeggen wat vrienden zijn, wat vriendschap is. Jammer alleen van het woord ‘vriendschap’; zo lelijk klinkt dat en het ziet er ook niet uit. Het achtervoegsel ‘-schap’, vind ik om de een of andere reden echt onfraai. Het zou zijn afgeleid van het woord ‘scheppen’: je schept een vriend en dan heb je een vriendschap. Dàt is wel mooi. Wat vorm en klank betreft, blijf ik het echter een bar woord vinden.

Maar hoe ik ook heb gezocht, ik heb geen mooier synoniem gevonden met exact dezelfde betekenis. ‘Kameraadschap’ heeft iets ouderwets en ‘genegenheid’ of ‘sympathie’ vind ik te vrijblijvend. Veel verder brengen synoniemenwoordenboeken me niet. Op zoek naar alternatieven vind ik die ook niet meteen in andere Germaanse talen. Daar zitten we eveneens opgescheept met variaties op ‘-schap’, bijvoorbeeld: friendship, Freundschaft, vriendskap. Dan doen de Romaanse talen het beter, zoals het Spaanse amistad, het Italiaanse amicizia, en het fraaie Franse amitié. Totaal andere klanken, veel warmer. En warm zou dat woord toch moeten zijn. Maar deze Romaanse woorden, hoe warm en mooi ook, vind ik toch wat te uitheems om ze in het Nederlands te gaan gebruiken als alternatief voor ‘vriendschap’. Ik zal het daar dus mee moeten doen, mooi of niet.

Vriendschap: vijf hartsvriendinnen heb ik. Ze zijn alle vijf héél verschillend en toch herkende ik hen meteen als zusterzielen bij de eerste ontmoeting. Hoe dat precies werkt, weet ik niet. Het gaat ook niet over weten, maar over voelen.

Ik ontmoette hen elk apart, in mijn twintiger jaren. Ik ben nu 62 en alle vijf zijn ze nog in mijn leven. Ze kennen elkaar, weten van elkaars bestaan, maar we zijn geen clubje van vijf. Ik heb met elk van hen een individuele, warme vriendschap. Met ieder van hen kan ik uren praten, maar we kunnen ook samen zwijgen. Soms huilen we samen en soms barsten we bijna van het lachen. Er is geen oordeel, geen afgunst: liefde is niet blind, maar we zijn wie we zijn en dat is prima. Afstand en tijd spelen geen rol in deze vriendschappen. Drie van mijn vijf zusterzielen wonen in het buitenland. We zien elkaar niet zo vaak, we bellen of schrijven elkaar zelfs niet eens erg regelmatig. Toch kunnen we de draad zo weer oppikken, als we elkaar wel horen of zien. Deze las ik recent op @strongwomen.vibes: ‘Shoutout to low maintenance friends, the ones you don’t talk to for months because you both are busy in life, but when you meet up, there’s nothing but love.’ En dat is precies hoe het tussen ons is.

Definities van vriendschap worden vaak klef, of wazig, of te lang en te theoretisch. Het valt niet mee om zoiets wonderbaarlijks als vriendschap te definiëren. En al helemaal niet om dat te doen voor kinderen. Toch zijn schrijver Stefan Boonen en illustrator Jan Van Lierde daar ontzettend goed in geslaagd in het prachtige prentenboek Vriend. In dit schitterende verhaal voor kinderen vanaf een jaar of vier, kunnen woord en beeld net zomin zonder elkaar als de twee vrienden olifant en zebra. Een fantastisch boek om ook kleine kinderen te laten zien, horen, voelen, wat vrienden zijn. Want zonder vrienden kan je niet, of je nu 1 bent of 100.

Miet De Bruyn

Miet De Bruyn (1962) woont in de Antwerpse Kempen. Ze studeerde talen en gaf jarenlang taal- en communicatietrainingen. Haar grote passies zijn lezen en schrijven. Ze schreef een manuscript voor een prentenboek en ze schrijft ongeveer elke dag een haiku. Daarnaast werkt ze aan een aantal andere schrijfprojecten. En leest ze. Met veel honger en enthousiasme. Wat ze daarvan vindt, kan je lezen op @lezen.enschrijven.