Woorden zijn niet altijd nodig

Tekst in een prentenboek kan het leestempo enorm bepalen, want voor je het weet, sla je de pagina’s gedachteloos om en kan een boek zo uit zijn. In dit tekstloze prentenboek is echter zoveel te ontdekken dat je je erin kunt verliezen en dat is knap gedaan. In Wat zit daarin, Ollie?, het nieuwste boek van Juliette de Wit, kijken we mee met Ollie die een broertje of zusje krijgt. Hoewel er geen geschreven verhaal is, echoot de titel mee op alle pagina’s waardoor het toch leest als een verhaal. Want, wat zit er eigenlijk in de blije babydoos, het koekblik en de speelgoedkinderwagen? Je kunt dezelfde vraag stellen bij het potje waarin Ollie kijkt, het insectenhotel, de picknickmand en het vrolijk gestrikte pakje dat je op de kaft ziet. Wat zou erin zitten?

Juliette de Wit (1958) is een zeer veelzijdige illustratrice met het indrukwekkende aantal van meer dan 400 prentenboeken op haar naam. Ze heeft getekend bij jeugdboeken van niet de minste auteurs. Denk aan Lineke Dijkzeul, Rindert Kromhout, Paul van Loon, Lydia Rood, Jacques Vriens enzovoort. Naast kleurplaten maakt ze illustraties bij schoolboeken, educatieve leermiddelen voor jongeren en voor volwassenen, bijvoorbeeld over opvoeden of bevallen. Haar werk kenmerkt zich door veel realistische details, handgebaren en door beweging in de handelingen, zoals fietsen, uitzwaaien, rennen en iemand met een zwiep optillen. Je voelt de vaart! Het kleurgebruik is fris en de personages weerspiegelen onze multiculturele samenleving. Niet onbelangrijk om te vermelden is de treffende mimiek van zowel volwassenen, kinderen als (speelgoed)dieren. Van de getekende katten die binnenshuis rechtop tegen het raam staan, hoor je bijna het klaaglijke miauwen. De witte speelgoedzeehondensnuit die boven de rand van de bakfiets uitsteekt, vertedert in alle eenvoud. In 2006 ontving De Wit de Sardes-Leespluim voor het tekstloze boek Waar gaat Ollie naartoe? De Leespluim is een prijs voor kwalitatief goede en veelzijdig bruikbare (prenten)boeken voor de doelgroep 0-6 jaar. Het verhaal gaat over de kleuter Ollie die met papa een tocht in de bakfiets maakt. Dwars door de stad naar het platteland en dan naar zee waar ze een zeehondje vinden. In Wat zit daarin, Ollie? zien we hetzelfde gezin en ook het zeehondje komt hierin terug.

Inclusief en kleurrijk
Het verhaal, dat zich onmiskenbaar afspeelt in Amsterdam, is getekend op hele en dubbele pagina’s. Soms zie je meerdere kleine tekeningen bij elkaar of een inzetje op een pagina in een grotere illustratie. Die variatie werkt goed en maakt het boek levendig, maar de parallelle verhaallijn kan voor de jongste lezer misschien ook verwarrend zijn. 

We volgen de dag van Ollie die ’s ochtends bij mama op bed kruipt en waar hun handen gezamenlijk de dikke buik omvatten. Dat kan niet lang meer duren! Papa brengt het ontbijt en de pakketbezorger een babydoos die natuurlijk meteen wordt opengemaakt. De gevulde picknickmand staat klaar, evenals de bakfiets en als de fietshelmen zijn omgegespt, verlaten Ollie en papa het huis, uitgezwaaid door mama en de kat voor het raam.

Wat is er onderweg veel te zien! De stad wordt verbeeld in al haar variatie; vuilniszakken, de vogels die erin pikken, de gracht en alles wat daarin vaart, een hondenuitlaatservice, en iemand die een urinoir binnenstapt. Je ziet een persoon in rolstoel, iemand graait in een prullenbak voor lege statiegeldblikjes, er wandelt een backpacker en we zien de stadsbewoners in alle kleuren en nationaliteiten. Vergeet ook niet de jonge dieren die er te zien zijn; er wordt genesteld, gebroed en de ooievaar vliegt vast niet voor niks een paar keer voorbij.

Terwijl op de grotere illustraties zichtbaar is hoe Ollie’s dag eruitziet, zien we op de inzetjes hoe het thuis met mama gaat. Niet lang na een telefoontje tilt papa Ollie uit een waterspeelplas, hup in de bakfiets, en fietst hij met gezwinde spoed naar huis. Wie zou er in het wiegje liggen? 

Inspirator
Dat een nieuwe baby niet alleen maar leuk is, zien we heel duidelijk in de bewegingen en mimiek van Ollie. Heel knap hoe De Wit verbeeldt hoe de kleuter zich voelt. Ronduit ontroerend is het wanneer het vrolijk gestrikte pakje in het verhaal wordt geïntroduceerd. De houding en gezichtsuitdrukking van Ollie zijn onbetaalbaar. 

Het hele boek is een feest om meermaals te bekijken en als er een broertje of zusje op komst is, is dit boek een fijne leidraad voor een gesprek. Er is zoveel te zien, te vertellen en aan te wijzen. Vergeet tot slot de kleine verwijzingen naar andere illustratoren niet. Zie je Pluk en Nijntje in de etalage van de kinderboekwinkel? Lijkt het witte hondje niet erg op Kuifjes Bobbie? Dat op een ronde reclamezuil een poster van Thé Tjong-Khing is geplakt, is natuurlijk niet voor niets, want hij was De Wits docent op de kunstacademie. Het is een prachtig eerbetoon aan deze grootste illustrator wiens invloed onmiskenbaar terug te zien is in dit prentenboek.