Skip to content
Zeg maar Joske

Waar woont ‘een plotseling’?

Een slapende reus met een lange baard die zomaar verandert in een olifant en daarna in een krokodil: als je op je rug in het gras naar de wolken tuurt, kan het allemaal. En als je verder fantaseert, sta je — voor je het weet — op een zelfverzonnen feestje. In de steeg waar Joske woont, het hoofdpersonage in de verhalenbundel Zeg maar Joske, gebeurt het ook nog eens binnen één dag. ‘Het had ook gisteren kunnen zijn,’ schrijft Marijke Guetens bij aanvang van ieder verhaal, ‘of morgen’. Het is duidelijk: de steeg van Joske staat in deze verhalenbundel voor een plek waar de tijd stil staat en je voor altijd kind kunt zijn. 

Een krant en een tafelkleed
In bijna ieder verhaal reageert Joske op een geestige, voor lezers vaak herkenbare en soms ontroerende wijze op gebeurtenissen in haar omgeving. Zo vindt ze op een dag een hondje en besluit ze om het te houden. Dat gaat goed totdat het baasje verdrietig op de stoep staat. In weer een ander verhaal verneemt Joske dat haar beste vriend Obi naar een groter huis verhuist en dus de steeg zal verlaten. Samen bedenken ze het plan om even verderop in een bos te gaan wonen. In het grootste geheim en vermomd als tafelkleed en krant sluipen de twee de steeg uit: ‘“Wacht!” zegt de krant. “Ik moet plassen.”’ Dan worden de twee verraden door het geblaf van Sprokkel, de hond. Geen waterdicht plan, dus. Het verhaal eindigt met de vertederende woorden van Obi, die zich probeert neer te leggen bij de naderende verhuizing: ‘Ik ben blij en verdrietig tegelijk. Ik wist niet dat dit kon.’

Hardop verwonderen over taal
Hoewel herkenbaarheid de boventoon voert in deze verhalenbundel, zijn sommige verhalen verrassend anders. Het verhaal dat met kop en schouders uitsteekt boven de andere, is dat waarin Joske op zoek gaat naar de betekenis van een voor haar onbekend woord. Nadat haar vader het woord ‘plotseling’ voor haar uit de krant gescheurd heeft, start Joske haar zoektocht naar de betekenis ervan. Al redenerend bedenkt ze dat plotseling misschien wel hetzelfde betekent als fonkeling, omdat de laatste stukjes van de twee woorden overeen komen. Illustrator Roozeboos, in het dagelijks leven ook wel Anne Roos Kleiss genoemd, speelt met haar illustraties op een schitterende manier in op dit taalspel. Zo schotelt ze de lezer een volledige pagina met woorden voor die op dezelfde klank eindigen, zoals twee bergen die in een innige omhelzing verwikkeld zijn, een kronkelende zeepaling en een mooi opgemaakte aardbeienpudding. Woord en beeld versterken elkaar, waardoor je als lezer meegenomen wordt in de gedachtewereld van een kind dat zich hardop verwondert over taal. 

De betekenis van plotseling
En, vraagt Joske zich tenslotte af, waar woont een plotseling eigenlijk? Slaapt die in een bed of wonen alle plotselingen bij kabouters? Wie erachter wil komen of Joske achter de échte betekenis van plotseling komt, kan het verhaal er zelf bij pakken. Wat in ieder geval gezegd kan worden, is dat Guetens de wereld van kinderen lijkt te begrijpen én deze vervolgens giet in prettig leesbare en soms verrassende verhalen. Dat wordt dus fijn lezen! Misschien heb je er dan plotseling een nieuw lievelingsverhaal bij.

Illustraties © Roozeboos

Zeg maar Joske
Verschenen bij: Pelckmans
ISBN: 9789463108201
96 pagina’s
Prijs: €17.00
Verschenen: 2024