Skip to content
Jefferson. Een verdwijning met een staartje

Vrienden die voor je vechten

Een boek van Jean-Claude Mourlevat is een literaire traktatie waarvan je blijft genieten en die de honger naar lezen op verschillende manieren kan stillen. Dat geldt onverkort voor het nieuwe avontuur van Jefferson, Een verdwijning met een staartje. We leerden Jefferson en de dierenwereld waarin hij leeft, kennen in zijn eerste avontuur waarin hij de moord op zijn kapper oplost. Het is een paar jaar later en Jefferson (egel en student geografie) en zijn beste vriend Gijsbert (varken en verwarmingsmonteur) leiden een rustig leventje, totdat hun vriendin Simone (konijn) plotseling spoorloos verdwijnt. Ze is niet thuis wanneer Gijsbert de verwarming komt repareren -die helemaal niet kapot blijkt te zijn- en de ogenschijnlijk onschuldige afscheidsbrief roept veel vragen op bij de twee vrienden. Ze besluiten het er niet bij te laten zitten en gaan op onderzoek uit. Dat valt echter niet mee, want zie maar eens een spoor te vinden van iemand die besloten heeft spoorloos te verdwijnen. Daarom roepen ze de hulp in van twee vrienden uit het vorige avontuur. De al wat oudere en bedachtzame meneer Vanderbrucht (das en emeritus hoogleraar) en de sympathieke maar wat onbehouwen Walter Schmitt (zwijn en ondernemer). Het lijkt een wat  bij elkaar geraapt viertal te zijn, maar ieder vervult zijn eigen rol zodat er een soort A-team van dieren ontstaat dat iedere uitdaging aangaat en aan kan. Samen beleven ze een avontuur dat zowel spannend als humoristisch is en ook nog een diepere boodschap heeft. 

Thema
Mourvalet is een meesterverteller en niet voor niets winnaar van de Astrid Lindgren Memorial Award. Hij staat bekend om zijn sprookjesachtige verhalen en fabels, die vaak vele lagen kennen. Hij wil zijn lezer graag iets meegeven om over na de denken. En dat doet hij zonder dat het ten koste gaat van het verhaal. Wie het verhaal gewoon leest en de diepere laag even niet ziet of wilt zien, leest een fantastisch mooi boek. Wie honger heeft naar meer, pakt het thema op en geniet ook daar van. De verhalen van Jefferson zijn fabels, waarin dieren net als mensen in hun eigen wereld leven. Die wereld lijkt erg op de onze en het verhaal dat je leest, zou ook zomaar over mensen kunnen gaan. Alleen wanneer dieren gebruik maken van hun bijzondere eigenschappen weet je weer dat het dieren zijn. Zo rolt Jefferson zich op als hij zich wil verstoppen. En daar moet je toch echt een egel voor zijn. De mensenwereld ligt naast die van de dieren en beide werelden komen met elkaar in contact. In het eerste deel van Jefferson is het thema de verhouding tussen mensen en dier. En dat is niet altijd in het voordeel van de mens. Levende wezens kunnen in vier categorieën worden ingedeeld: de mens (die zich superieur voelt), de dieren (zelfstandig, met een vrije wil), huisdieren (ter vermaak van de mensen, maar zonder vrije wil) en productie dieren (zonder rechten, om de mens te voeden). Die verhouding is in het tweede verhaal van Jefferson niet anders, maar het thema wel.

Eenzaamheid
In Een verdwijning met een staartje is ‘eenzaamheid’ het hoofdthema. Dat wordt direct duidelijk uit de brief van het konijn Simone aan Gijsbert. Jefferson en later de andere speurders lezen deze brief ook. Simone had gehoopt contact te houden met de reisgenoten van het vorige avontuur. De contacten zijn echter verwaterd, hoewel de meeste dieren dicht genoeg bij elkaar wonen voor regelmatig contact. Als je onzeker bent, zoals Simone, kun je je dat erg aantrekken en denken dat het helemaal aan jou ligt. Jefferson en Gijsbert schrikken erg en rekenen het zichzelf aan dat ze geen contact hebben gehouden. Dat gebeurde zonder dat ze het in de gaten hadden, zonder dat het de bedoeling was. Ze waren druk met dagelijkse dingen. Jefferson met zijn tentamens en Gijsbert met zijn verwarmingsbedrijf. Daarmee snijdt Mourvalet een eigentijds probleem aan. Hoeveel mensen in onze directe omgeving zijn er niet eenzaam, zonder dat we dat weten? Het is goed en knap hoe hij dit thema aan de orde stelt. Er blijft ruimte genoeg voor spanning en humor, zonder het thema tekort te doen. De beschrijving van, en het rijden met, het stokoude busje van Gijsbert (een Renault Estafette van 50 jaar oud) zijn hilarisch. Vooral wanneer Gijsbert er een vierpersoons bus van maakt met een oude tandartsstoel en een bureaustoel, wat ook weer aan het A-team doet denken. De stunt die ze met het busje uithalen om ergens in te kunnen breken is ontzettend grappig.

Vechtende vrienden
Wat kan iemand die zich eenzaam voelt doen? En wat doet Simone? Wat is haar oplossing om de situatie te doorbreken? Om daar achter te komen moet je het boek lezen. Want hier nu vertellen wat Simone heeft gedaan en hoe het A-team daarmee is omgegaan, verklapt te veel over het verhaal. Je moet zelf gaan ontdekken wat het juiste spoor is en hoe de vier vrienden het aanpakken. Als blijkt dat het een moeilijke en gevaarlijk operatie wordt, twijfelen ze geen moment. Ze maken een plan waarin iedereen een eigen rol heeft, maar zoals zo vaak is de werkelijkheid net beetje anders dan het plan op papier. Maar de vrienden vechten door, voor Simone. Zo loopt ook dit avontuur van Jefferson weer goed af. Wie weet heeft Mourvelat nog wel een volgend avontuur in de pen zitten. Laten we het hopen, want Jefferson is ondertussen een dierbare literatuur-vriend geworden. 

 

Jefferson. Een verdwijning met een staartje
Verschenen bij: Uitgeverij Lannoo,
ISBN: 9789401495943
170 pagina’s
Vertaling door: Lies Lavrijsen
Verschenen: 2023