Skip to content
Toen rups een vlinder werd – Versjes en verhalen over beestjes in de tuin

Een wonderschone reis door de insectenwereld

Als je je oren in de insectenwereld te luisteren legt, welke verhalen krijg je dan te horen? Schrijvers Bette Westera en Naomi Tieman doen er samen met illustrator Djenné Fila verslag van. Het resultaat is het wonderschone, humoristische en ontroerende Toen rups een vlinder werd.

Nog voor de titelpagina maakt een titelloos gedicht de lezer nieuwsgierig naar die wereld waar we zo gemakkelijk aan voorbijgaan, de wereld van de insecten waar heel wat gebeurt.

 Het wiebelt, het vlindert,
het kriebelt, en het zindert,
het schuifelt, het scharrelt, het suist.

Wat volgt is het beeld van Eendagsvlieg die in de regen wacht tot het opklaart en ze erop uit kan gaan. Ze heeft er zin in. Dan ontmoet ze Rups.

‘Dag Vlieg,’ zegt een stem.
Eendagsvlieg kijkt naar boven.
Er hangt iets tussen de blaadjes.
Het is Rups, in zijn cocon.

Ook Rups staat te popelen om uit te vliegen. Of eigenlijk kan hij niet wachten om een mooiere versie van zichzelf te worden.

‘Vlinder zijn is veel leuker. Als je een vlinder bent, kun je fladderen.
En door de lucht dansen. En langs de wolken zweven. Vlinder zijn is heerlijk. Maar vlinder worden…’

Eendagsvlieg heeft niet zoveel met dat wachten op worden wat je liever wilt zijn.

‘Ik blijf gewoon de hele dag mezelf.’

En voordat Rups het weet, is Eendagsvlieg er al op uit gevlogen.

Nette-Beesten-Club

De verhalen, gedichten en tekstloze prenten nemen ons mee met Rups die dan inmiddels Vlinder is en eendagsvlieg wil laten zien hoe mooi hij is geworden. Op die tocht maken we kennis met allerlei insectensoorten. Zoals de leden van de Nette-Beesten-Club die net hun eerste vergadering hebben.

Het gezelschap, een oorwurm, een kakkerlak en een pissebed zijn verontwaardigd; ze kruipen niet in oren, hebben lak aan kak en plassen niet in bed.

En voelt je laken vochtig,
of doen je oren pijn
geef dan niet een van ons de schuld
wij kunnen het niet zijn
(…)

 Wij willen nieuwe namen,
waarvoor wij ons als schoneriken
niet hoeven te schamen.

Nieuwe namen is een heerlijk humoristisch verhaal om voor te lezen. Daarbij afgebeeld zijn de briefjes met teksten die samen een protestlied vormen. En als de dieren met suggesties komen voor nieuwe namen, is dat een uitnodiging om samen naar hartenlust mee te verzinnen.

Niet te spotten

De reis voert Vlinder langs onder meer een bloemenproeverij, een mars van processierupsen (met ons valt niet te spotten. Totdat we – niemand weet wanneer – veranderen in motten.), hard werkende mieren en ook pieren die last hebben van wat wij mensen aan afval achterlaten.

Een dop of een scherf kan ene pier niet verteren.
Hij kan er alleen maar zijn mond aan bezeren.

Afscheid

Wie precies welk verhaal schreef, Westera of Tieman, dat staat niet vermeld. Dat kinderboekenschrijver Westera zwaardere onderwerpen treffend in poëzie weet te verwoorden, weten we dankzij haar bekroonde dichtbundels Uit elkaar (over echtscheiding) en Doodgewoon (over rouw en de dood). Het zou daarom maar zo kunnen dat zij het ontroerende gedicht over de begrafenis van Glimworm vertelt.

Ze voelde het langzaam gebeuren
en heeft, voor ze uit was geblust,
haar vuur met een zucht van verlichting
voorzichtig in vuurvlieg gekust.
 

Daarna valt de nacht in en realiseren we ons dat ook Eendagsvlieg de volgende ochtend haar laatste adem heeft uitgeblazen, wat de prent van de twee vrienden die bij elkaar in slaap vallen extra aangrijpend maakt.

Zilveren griffel

Voor Toen rups een vlinder werd kregen Westera en haar dochter Tieman, schrijver van onder meer Vieze versjes (2021), in 2022 een zilveren griffel. Daar had best een penseel, al dan niet van goud, voor de prenten van Djenné Filla (ze illustreerde ook De Schaduw van Toet van Lida Dijkstra), aan toegevoegd mogen worden. Want Filla’s illustraties vertellen verhalen die in schoonheid niet voor de poëzie en proza van de auteurs onderdoen.

Toen rups een vlinder werd – Versjes en verhalen over beestjes in de tuin
Verschenen bij: Uitgeverij Volt
ISBN: 9789021424262
80 pagina’s
Prijs: €20.99
Verschenen: 2021