Skip to content
Tatatoeks reis naar de kristalberg

Klassieke Queeste

Tatatoeks reis naar de kristalberg van Jakob Streit is een klassieker in het Duitse taalgebied en gaat al decennia mee. Het origineel verscheen in 1984 en werd in twaalf talen vertaald. De Nederlandse vertaling van Els Boekelaer en Ineke Verschuren verscheen in 1987. Bij deze vertaling maakte Carla Grillis de omslagtekening en zeven zwart-witte houtskooltekeningen. 

Een opdracht

Tatatoek is een worteldwerg en werkt onder de aarde voor de Wortelmeester. Op een vrije dag gaat Tatatoek wandelen in de grote kristalgrot. Daar ontmoet hij de Kristalmeester, die hem een hamertje, voorzien van magische krachten geeft, en een belangrijke opdracht. Tatatoek vertrekt naar het rijk van de zeven bergen, om er een bergkristal te halen. Op elke berg ontmoet hij een boze kobold die hem probeert tegen te houden. Op de vijfde berg krijgt Tatatoek hulp van zijn hamertje en verslaat hij de kobolds. Met Roef de eekhoorn lukt het hem om een bergkristal te pakken te krijgen. Thuisgekomen, overhandigt Tatatoek de heldere bergkristal aan de dwergenkoning. Zijn opdracht is volbracht. Als beloning mag hij voortaan werken in de kristalgrot, als dienaar van de dwergenkoning. 

De Heilige Graal van Tatatoek

Het verhaal van Tatatoek is een klassieke queeste. Het hoofdpersonage gaat op zoek naar iets kostbaars. Daarvoor moet hij een verre en gevaarlijke reis ondernemen. Onderweg moet de protagonist een heleboel obstakels overwinnen en beleeft hij spannende avonturen. Vaak zijn er bij de queeste ook bondgenoten betrokken en magische werk-of wapentuigen. Uiteindelijk bereikt de dappere held zijn doel. 

Zo gaat het ook in dit boek. Op het eerste gezicht is dit een avonturenverhaal voor kinderen vanaf een jaar of vier. Alleen zijn de avonturen van Tatatoek niet erg bijzonder of spannend. Ze vallen wat mager uit. Daarnaast zit er een tweede laag in dit verhaal, vol symboliek. Het cijfer 7 wordt bijvoorbeeld vaak gezien als een heilig getal, dat staat voor de ontwikkeling van het materiële naar het spirituele niveau. Bergkristal brengt zelfkennis en inzicht en staat ook symbool voor licht en zuiverheid. Niet alleen Tatatoek, maar ook de boze kobolds komen in dit verhaal tot nieuwe inzichten. De eekhoorn staat dan weer symbool voor speelsheid en vindingrijkheid. Door al deze symboliek krijgt de reis van Tatatoek een diepere betekenis, al kan je je afvragen of vierjarigen daar veel van mee krijgen. 

Antroposofie

Jakob Streit was een antroposofische schrijver. Antroposofie is een levensvisie gebaseerd op de leer van Rudolf Steiner. Volgens deze leer bestaat er een geestelijke wereld die je kan bereiken via innerlijke ontwikkeling. Stenen en mineralen spelen daarin een rol. Streit werd in 1910 geboren in het Zwitserse Spiez en overleed daar in 2009. Hij had heel veel belangstelling voor de natuur. Tijdens zijn eerste baan als onderwijzer op een dorpsschool, begon hij verhalen en poppenspelen te schrijven voor de leerlingen van de school. Ook als onderwijzer steunde hij op het pedagogische systeem van Rudolf Steiner. 

Het doel 

Het verhaal en de tekeningen doen wat archaïsch aan en de symboliek is soms geforceerd. Zo ontmoet Tatatoek een Dwaalkobold (!), een Vernielkobold,  Vechtkobolds, een grote zwarte kobold… Aan het einde van het verhaal wordt de symboliek bovendien erg nadrukkelijk. De dwergenkoning zegt bijvoorbeeld tegen Tatatoek: ‘Zoals in het kristal de heldere glans van de verschillende kleuren tot één licht en één harmonie samenkomen, zo zullen eens alle verschillende wezens leren samen een klinkende harmonie te vormen. Dat zal ook ons doel hier in het dwergenrijk zijn.’

Ook de taal is nogal stroef, bijvoorbeeld: ‘… het hamertje heeft me tot nu toe steeds geholpen en ik hoop dat het me ook verder zal bijstaan. ‘ Of ‘… streelde het goede dier en stak het hamertje weer bij zich.’ 

Dit verhaal is doordrongen van het antroposofische gedachtegoed en kan daardoor makkelijk ingezet worden in Steinerscholen. Daarnaast is het boek vooral interessant voor ouders en kinderen met een antroposofische levensvisie.

 

Tatatoeks reis naar de kristalberg
Verschenen bij: Christofoor
ISBN: 9789062382712
77 pagina’s
Prijs: €14.95
Vertaling door: Els Boekelaer en Ineke Verschuren
Verschenen: 1987, vijfde druk 2013