Tag: Adri Altink
Zo zat het dus met de kip en het ei
Recensie door: Adri Altink
Heel veel nieuwsgierig makende weetjes in Wat was er het eerst? van de Engelse auteur Kit Frost en Noord-Ierse illustrator Aaron Cushley. In Nederland is Frost niet zo bekend, maar in haar eigen land publiceerde ze al tientallen boeken voor kinderen vanaf zeven jaar. Cushley zorgde voor de afbeeldingen en vormgeving van Wat was er het eerst? Hij leverde grappige tekeningen om de teksten heen, zoals van mannen die een reusachtige maiskolf omhoog trekken naar de toiletbril: Zuid-Amerikaanse WC-gangers gebruikten gedroogde maïskolven na de stoelgang.
Draaiboek in dubbel opzicht
Recensie door: Adri Altink
Woei! Het wonder van de wind gaat vrijwel alleen over hoe we wind kunnen benutten voor onze energievoorziening. Een aanwijzing daarvoor zijn wel de windmolen en andere windgerelateerde objecten die op het omslag een soort draaikolk vormen. Onderin staat de naam van de in Polen geboren, maar in België werkzame communicatiedeskundige Agata Smok (37) op zijn kop. Woei! is haar eerste kinderboek. Ze schreef en illustreerde het.
Ik teken de lente bevat meer dan dertig opdrachten voor het tekenen van dingen die met het voorjaar te maken hebben. Daaraan zijn ook nog eens vier knutselideeën toegevoegd. In alle gevallen gaat het om gestileerde tekeningen van dieren zoals een hond en ingekleurde vlakken, een konijn, een kat, een ooievaar enzovoort en voorwerpen als een gieter, een bloempot, een picknickmand en een citroen. Van al die zaken worden steeds meer lijntjes toegevoegd die leiden tot een zeer herkenbaar eindresultaat. In het geval van een hond bijvoorbeeld wordt dat proces in vijftien simpele stapjes weergegeven. Dit lenteboek verscheen vrijwel gelijktijdig met een deeltje over de zomer.
‘Alles over tijd’ begint in het groot met een uitleg over het begrip tijd en de relativiteit van de beleving ervan in ons eigen dagelijkse bestaan (hij kan voorbijvliegen maar ook traag voortkruipen), maar ook in de geschiedenis en de ruimte (de relativiteitstheorie van Einstein wordt in twee korte tekstblokjes uitgelegd). Niet alleen mensen leven met tijd, maar ook planten en dieren (een bijenkolonie die in Parijs op vaste tijden te eten kreeg, bleek na een vlucht naar New York vijf uur te vroeg te willen eten; een jetlag dus, net als wij die kennen).
Als we de mens op aarde bestuderen doen we dat onbewust altijd vanuit een geo- en antropocentrische blik. We zijn een beetje als de slager die zijn eigen vlees beoordeelt: op zijn zachts gezegd vooringenomen en geneigd vooral te laten zien waartoe we allemaal in staat zijn. De Poolse auteur Ewa Solarz en haar landgenoot, tekenaar Robert Czajka, proberen dat in Aardbewoners anders te doen. Ze baseren zich op een rapport van een Expeditie voor Interplanetair Onderzoek dat het hele universum bestudeert en dus met distantie naar de wezens op de planeet Aarde kijkt.
De Duitse Katherina von der Gathen (1972) geeft seksuele voorlichting aan kinderen. Ze is ook schrijfster van non-fictie kinderboeken en het is dus geen wonder dat de onderwerpen daarvan met voorlichting aan kinderen te maken hebben. De meest uiteenlopende zaken komen langs: lichamelijke en geestelijke gezondheid, gender, schoonheidsidealen (en wat je je daarvan wel of niet moet aantrekken), wat je lichaam allemaal kan, communicatie en natuurlijk verliefdheid en seksualiteit. Per onderwerp zijn er korte blokjes tekst. In haar meest recente boek ‘AnyBody. Alles wat je altijd al wilde weten over je lichaam’ komen de meest uiteenlopende zaken langs: lichamelijke en geestelijke gezondheid, gender, schoonheidsidealen (en wat je je daarvan wel of niet moet aantrekken), wat je lichaam allemaal kan, communicatie en natuurlijk verliefdheid en seksualiteit. Per onderwerp zijn er korte blokjes tekst.
Lichtvoetig door de kunstgeschiedenis
Recensie door: Adri Altink
De boeken 321 Superslimme dingen die je moet weten over … van Mathilda Masters en illustratrice (en vormgeefster) Louize Perdies beginnen een imposante serie te worden. Ze bestaan uit korte teksten over de meest uiteenlopende onderwerpen. Van de titels beginnen er vijf met ‘321 superslimme dingen die je moet weten over …’ Drie andere zijn met 123 of 77 dingen wat dunner, maar hebben wel dezelfde opmaak en opzet. Ze gaan over wat je moet weten voor je dertien wordt, dieren, geschiedenis, wetenschap, natuur, klimaat, liefde en seks en wonen. En nu is er een nieuw deel over kunst.
Met kinderboeken over de plantenwereld kunnen intussen hele bibliotheekkasten worden gevuld. Toch komen er steeds weer nieuwe. Over die wondere wereld raak je niet snel uitgepraat. Met De plant die aan land krooplegt Casper van der Kooi, bioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, op zijn manier uit hoe fascinerend het gedrag van planten is. Op een toon van “Wist je dat…?” serveert hij in heel kort bestek allerlei weetjes over planten die de nieuwsgierigheid prikkelen.
In de serie ‘Bliksemlezen’ van uitgeverij Van Goor, waarin eerder al boekjes verschenen over slaap en zoetigheid is nu de kosmos aan de beurt. Het zijn handzame boekjes in simpele taal voor de laagste klassen van het basisonderwijs. Ze (er is intussen alweer een nieuw deeltje over dinosaurussen verschenen) stellen steeds heldere vragen zoals in dit boekje van wetenschapsjournalist Govert Schilling: ‘Kun je sterren zien die niet meer bestaan?’ en ‘Wat is een exoplaneet?’
Vorig jaar verscheen een nieuw alfabetboek met de (ironisch bedoelde?) aanmatigende titel Het Allermooiste, Buitengewone en Complete Boek van alle Letters van Tom Schamp. Hij noemt zijn boek een abecedarium. Dat is ook wel terecht omdat zijn boek naast de vorm van de letters vooral het gebruik ervan in woorden en zinnen laat zien. Ton Schamp is een Belgische illustrator van kinderboeken met een voorliefde voor drukke fantasievolle tekeningen vol grapjes.
Als het op een verjaardag over luchtvaart gaat en je kunt vertellen dat de broers Orville en Wilbur Wright in 1903 bij Kitty Hawk voor het eerst los van de grond kwamen met hun zelfgebouwde vliegtuig, maakt dat misschien al enige indruk. Je kunt alleen flink omvergeblazen worden door iemand die toevallig Vliegen! van Jacek Ambrożewski heeft gelezen. In dat overvolle boek ben je al op pagina 24 beland voor het over deze twee waaghalzen gaat. Op de voorgaande bladzijden is het al zeer uitgebreid gegaan over zaadjes van planten die het luchtruim kiezen, zoals de helikoptertjes van de acacia en de pluizenbolletjes van de paardenbloem, over vliegende dieren (niet alleen vogels en insecten, maar ook vissen, kikkers en zelfs slangen), over verhalen en legendes van alle continenten waarin mensen en dingen luchtreizigers zijn (Icarus, vliegende tapijten en vuurpijlen) en tenslotte over ondernemende constructeurs die dachten dat de zwaartekracht met vogelveren op de rug of met ingenieuze vleugelimitaties te overwinnen moet zijn – daaronder ontbreekt Leonardo da Vinci niet.
Leren nadenken over je plek in het gezin
Recensie door: Adri Altink
Filosofe Stine Jensen heeft een zestiende kinderboek toegevoegd aan haar lange reeks rond thema’s als identiteit, emoties en opvoeding. Haar nieuweling gaat opnieuw over identiteit, deze keer over familiebanden in allerlei vormen en gradaties.
Wie is als kind niet opgegroeid met beren? Met knuffelbare als de teddybeer en later misschien als vermaak in een circus een beer die danste of andere kunstjes kon. Beer Baloe kwam tot ons via boeken en films onder de titel Jungleboek en Paddington op dezelfde manier. Voor volwassenen wordt de beer ineens een gevaar […]
De krill is kampioen gegeten worden
Recensie door: Adri Altink
Antarctica wordt bedreigd door opwarming maar ook door de jacht op minerale rijkdommen in de bodem en door groeiend toerisme. In het seizoen 2022/2023 gingen er meer dan 100.000 mensen op een cruise naar toe. Marieke ten Berge en Eva Moraal zouden dat ook graag eens doen, schrijven ze in hun (na Polder) tweede gezamenlijke boek, Zuid: ‘Toch hebben we het niet gedaan en we zijn het ook niet van plan. Wij reizen net zo goed, maar dan via de beelden en woorden van de dieren in dit boek’.
Clickbaits, de koppen boven artikelen die iets spannends suggereren dat niet wordt waargemaakt, maar je intussen wel hebben overgehaald er op te klikken: internet is er van vergeven. Jan Paul Schutten past ze diverse keren toe in zijn boek Schaam je gerust dood voor je ouders. De titel zelf is er al zo één. Je slaat het boek toch sneller open dan wanneer er ‘Tips waar tieners wijzer van worden’ of iets dergelijks op het omslag had gestaan. Met clickbaites (te vertalen als ‘klik-aas) op internet zit je voor je het weet in een fuik. Schutten maakt er niet alleen gebruik van, maar legt ook in heldere bewoordingen uit hoe het werkt en waarom je geneigd bent dat soort koppen aan te klikken. Waarom we dat doen heeft alles te maken met hoe ons brein en onze hormonen werken.
Het spel zit op de wagen
Recensie door: Adri Altink
Onlangs is Het is koers! verschenen, van Studio Waaiman, waarachter schrijver Stefan Boonen en illustrator Tom Schoonooghe schuilgaan. Dit boekje vertelt wat er bij wielrennen komt kijken aan de hand van een wedstrijd, een kleinere van vijf rondes. Het is voor nog jonge lezers. Het verhaal is beknopt en stipt in eenvoudige zinnetjes aan wat zoal met een en wielerwedstrijd te maken heeft: waar renners aan moeten denken, hoe een fiets in elkaar zit, hoe deelnemers gekleed zijn en wat voor termen je in de wielrennerij tegenkomt.
En elke veertien dagen is er eentje minder
Recensie door: Adri Altink
Onder de Moken, een volk van iets meer dan 3000 mensen in Myanmar en Thailand, wordt al generaties lang het voorouderverhaal verteld van de Laboon, de gigantische golf die het water van de stranden wegtrekt en alle mensen opslokt. Toen de wereld in 2004 overspoeld werd door nieuws over een vloedgolf in Azië die meer dan 200.000 slachtoffers maakte, lag het woord tsunami op ieders lip, welhaast als een neologisme. Toch zijn tsunami’s van alle tijden.
Met een appel door de geschiedenis
Recensie door: Adri Altink
In Voor de mooiste laat Ted van Lieshout bijna alles wat in een leerboek op school wordt aangesneden links liggen. Bij hem geen oorlogen, farao’s, Alexanders, Karels, Lodewijken, Columbussen, Napoleons enzovoort. En hij legt uit waarom. We krijgen in ons onderwijs maar een zeer selectief beeld van de geschiedenis: ons eigen land staat centraal en we kijken door een eigentijdse bril, gericht op wat wij normaal vinden. Van Lieshouts boek is daartegenover meer een beschouwing over geschiedschrijving zelf: die komt uit de pen van mensen, vrijwel altijd mannen, die er belang bij hadden zaken op hun manier voor te stellen. Daardoor gaat het in geschiedenisboeken vaak over machthebbers. Voor de mooiste is daartegenover ‘meer een wandeling langs mensen die bijzonder waren, maar van wie sommigen nauwelijks zijn onthouden’.
Een inktvis die zijn plek op de zeebodem verlaat om de mensenwereld te verkennen: het is een uitgangspunt waar je niet direct op komt. De Tsjechische Magdalena Rutová confronteert in Ik, Octopus met dat idee twee totaal verschillende werelden met elkaar. De ondertitel ‘De mensenwereld door de ogen van een wijze inktvis’ suggereert dat het boek vooral over de mensenwereld of het gedrag van mensen gaat, maar er duiken meerdere thema’s op. Ook het leven van octopussen zelf komt aan bod naast zaken als milieuvervuiling en plastic soep.
De Belgische journaliste en dichteres Barbara de Munnynck publiceerde onlangs Een kleine wereldgeschiedenis in grote data. Als je nog geen liefhebber van geschiedverhalen was word je het door dat boek alsnog. Het in het afgelopen voorjaar verschenen boek is breed van opzet, laat het belang van historische feiten zien en is daarnaast ook nog eens erg humoristisch. Illustratrice Isabelle Geeraerts geeft in haar omslagtekening treffend de sfeer weer: een kind zit, verdiept in een boek in een grote leunstoel waaromheen historische figuren geschaard staan die allemaal nieuwsgierig lijken te gluren naar wat er over hen wordt geschreven.
Recent
De laatste vloed
Recensie door: Evert Zoutewelle
Miet De BruynDe ballon
Liefde is geen misdaad
Recensie door: Joke AartsenOver de (bijzondere) donkere kant in jezelf
Recensie door: Alma Lanjouw
Als je een wens mocht doen…
Recensie door: Saskia M. Toussaint
Moderne hervertelling van een oud verhaal
Recensie door: Kris Mattheeuws
Alles over hele grote schepen
Recensie door: Miet De Bruyn
De verschillende kanten van verlies
Recensie door: Wendy de BertEen boek dat ruikt naar zout en zomer
Recensie door: Wendy de BertOde aan het teruggetrokken kind
Recensie door: Alma Lanjouw
Ti amo
Recensie door: Joke Aartsen
Koffers zijn geen bakstenen
Recensie door: Evert Zoutewelle
Een betoverend drakensprookje
Recensie door: Ardie Bos
Adembenemend sprookje
Recensie door: Ardie Bos
