Skip to content
Het luisterhout

Stil! Het bos wil ook wat zeggen

In de boeken van Jeanet Kingma speelt de fascinatie voor de natuur een grote rol. Zoals je in de veranderende vormen van de wolken allerlei figuren kunt ontwaren zo kun je ook in stukken oud en verweerd hout patronen ontdekken die de fantasie prikkelen. Als je je daarvoor openstelt, gaat het hout als het ware spreken. In Het luisterhout leert Jeanet Kingma de lezer, middels Ardin, de held van het verhaal, te luisteren naar de mysterieuze wereld van het bos.

Vragen, vragen, vragen?
Het is zaterdag en Ardin, even ontsnapt aan de werkzaamheden in de meubelmakerij van oom Fos, loopt wat verveeld te lummelen langs de oever van de Koude rivier. Hij staat te dagdromen en te staren naar de witte toren op het eiland in de rivier. Wat zou hij daar graag een kijkje willen nemen, maar dat kan niet. Oom Fos wil het niet. Hij heeft daar niets te zoeken. De stroming is te sterk en de bootjes aan de waterkant zijn te gammel. Bovendien woont er sedert de grote overstroming niemand meer. Eigenlijk bestaat het eiland uit twee delen, het deel waar de toren staat en, gescheiden door de Oude rivier, een deel met oeroude, geheimzinnige bomen, het Schemerwoud. De toren is het enige overblijfsel van menselijke bewoning sinds de grote overstroming. Uit verveling gooit Arwin af en toe een tak in het water. Plotseling vindt hij een bijzondere tak. Is het eigenlijk wel een tak? Het lijkt veeleer op een deel van een gewei. Hij besloot de tak mee naar huis te nemen om hem nader te bestuderen. En dan ontwikkelt zich een spannend avontuur waarin Ardin op zoek gaat naar zijn roots. Waarom woont hij eigenlijk bij oom Fos en tante Vera? Wat is er precies gebeurd met zijn ouders tijdens de grote overstroming? Waarom doen zijn oom en tante zo geheimzinnig over het kleine beeld van een hertje in huis, het enige houten voorwerp dat nog oorspronkelijk van de hand van zijn vader is en dat hem beloofd is als hij volwassen is? Zijn vader was, net als oom Fos, ook meubelmaker, alleen veel getalenteerder. Waarom zijn er geen andere beelden van zijn hand? En wat is dat voor een raadselachtig stuk hout, daar in de opslag van de werkplaats van oom Fos, een stuk hout dat zich als het ware aan hem opdringt? Bovendien, wie is zijn nichtje Edda eigenlijk, de dochter van zijn oom Ziman, de apotheker? En waarom is Ziman altijd zo streng tegen haar en niet tegen die vervelende broer van haar, neef Walter? En wat te denken van de magische krachten van Hannelore met haar geheimzinnige poedertjes en haar opvliegende zus Liselotte, die nog ergens op het eiland moet wonen? Vragen, vragen en nog eens vragen.

Spannend en …
Het verhaal zit qua compositie goed en strak in elkaar. Het ontvouwt zich geleidelijk door telkens een klein, nieuw stukje informatie te openbaren. De korte hoofdstukjes houden de aandacht vast en zorgen ervoor dat de lezers elk moment kunnen stoppen om later de draad weer op te pakken. Daardoor wordt het beslist een spannend verhaal waarin de lezer de neiging heeft door te gaan. De spanning wordt verder verhoogd door de belevenissen in het Schemerwoud. Daar ligt de kracht van het verteltalent van Jeanet Kingma en is zij in staat te laten zien hoe de natuur haar invloed kan laten gelden op de fantasie van kinderen. Heel mooi! Dit wordt nog verhoogd door de sfeervolle, in grijstinten vervatte tekeningen van Myriam Berenschot waarin de mens klein en vaag is en de natuur groot en machtig. Het luisterhout bevat een aantal klassieke ingrediënten om de spanning op te voeren, maar ook te temperen. De witte toren, waar af en toe een licht lijkt te branden prikkelt de fantasie. Het onbewoonde eiland, bijna onbereikbaar door de woest kolkende rivier. De duisternis van het woud dat niemand durft te betreden. De hoofdpersoon, vaak een jongen, gesteund door het avontuurlijke en eigenzinnige meisje. Gekke, warhoofdige, heksachtige, maar lieve vrouwen met magische krachten die met hen op de loop gaan, zorgen voor spanning en hilariteit.

In de karakters echter zit weinig ontwikkeling. Zo blijft Walter gewoon een vervelend joch en verder niets. Het karakter van oom Ziman is erg eenduidig, terwijl de ontwikkeling van het verhaal wel degelijk aanleiding zou kunnen geven om iets te laten zien van twijfel, angst en jaloezie. Zo zou er niet alleen voor Edda, maar ook voor Ardin alle reden kunnen zijn om heel boos te zijn over het miserabele ruilhandeltje dat oom Fos indertijd heeft gesloten met Ziman na het overlijden van zijn ouders. Echter, niets van dit alles. Oom Fos blijft een goeiige lobbes die zich alles laat welgevallen en tante Vera legt zich bij de situatie neer en doet niets om Fos en Ziman te wijzen op de immorele kant van hun afspraak. Dat is jammer!

 Het Luisterhout is toch een heerlijk boek. Het is spannend en het verhaal ontrolt zich als vanzelf, gevat in heldere bewoordingen zonder te veel poëtische opsmuk. De spanningsboog van kinderen wordt, ondanks het volume van 260 pagina’s, niet al te zeer getart. Het is voor kinderen in de leeftijd tot twaalf jaar beslist een aanrader.

Het luisterhout
Verschenen bij: Uitgeverij Clavis
ISBN: 9789044852264
260 pagina’s
Prijs: €20.95
Verschenen: 2023