Skip to content
Loop nooit onder een ladder

(On)geluk: een kwestie van perspectief

Zwarte katten lijken hét toonbeeld te zijn van een veelkoppig fenomeen: ze komen voor in rituele handelingen om ongeluk te bezweren, brengen rampspoed als ze een mensenpad kruisen en worden — echt waar — veel minder dan andersgekleurde soortgenoten geadopteerd vanuit het dierenasiel. Natuurlijk gaat het hier om bijgeloof, het onderwerp dat in Loop nooit onder een ladder centraal staat. Op vaak lichtvoetige wijze neemt de Mexicaanse schrijver en illustrator Andrés López de lezer mee door een wirwar aan bijgelovige praktijken.

Een autovoorruit vol insecten
De eenvoudig ogende prenten zijn volgestopt met humoristische elementen en verrassen in beeld en tekst vaak door het ingenomen perspectief. Zo laat López de lezer een autovoorruit vol insecten zien. De ruitenwisser staat klaar om het raam schoon te vegen. Het bijschrijft luidt: ‘Een gele auto zien brengt geluk. Zolang het maar niet van dichtbij is.’ Op een andere prent heeft een pinguïn per ongeluk zijn paraplu opengeklapt. Het resultaat? Het dak van de iglo is aan diggelen. Het is een geluk bij een ongeluk dat de pinguïn terecht kan bij een iglo even verderop. Die staat namelijk te huur. Alles lijkt neer te komen op hóe je naar een situatie kijkt. Of is dit niet altijd het geval?

Filosofische gesprekken
Soms blijkt het wat anders in elkaar te steken. Een rups die op het punt staat om te ontpoppen zit vast in een jampot. Droevig kijkt het dier naar de muur waar opgezette vlinders in lijsten de muur opsieren. ‘Over je plannen praten voor ze waargemaakt zijn, brengt ongeluk,’ schrijft López en hij lijkt hiermee een filosofisch gesprek te willen voeren. Hoe zou dat voelen, als je niet in staat bent om je plannen waar te maken? En kun je dan maar beter niet uitspreken wat je plannen zijn?

Ook andere prenten zetten lezers op soortgelijke manier aan het werk en vragen behoorlijk wat van de wat jongere lezer. Zo kijkt, op een van de laatste pagina’s van het boek, een hond naar een aftelkalender. De kruisjes op de kalender geven aan dat zijn beschermkraag over twee dagen pas af mag. ‘Wie een spiegel breekt,’ luidt het bijschrijft, ‘krijgt zeven jaar ongeluk. Of nog veel langer, als je een hond bent.’ Dit vraagt niet alleen om kennis  over het verschil tussen mensen en hondenjaren, maar gaat ook dieper in op het relatieve aspect van tijd: wat voor de één enorm lang kan duren, is voor de ander in een oogwenk voorbij. 

Knappe verwijzingen
Een mooie toevoeging aan het boek vormen de vele verwijzingen naar de wereld buiten het verhaal om. Zo leest een zwarte kat bij de kapper niet de Vogue maar de Meowgue en maakt Roodkapje aanstalten om iets af te kloppen op een boom (wat vervolgens geen boom blijkt te zijn, maar een verklede wolf). Verderop sluiten twee dinosauriërs een zakelijke deal, zonder daarbij elkaar de hand te schudden. En ja, ook dat brengt ongeluk! Een meteoriet aan de hemel laat al zien hoe deze situatie zal aflopen.

López verwijst  daarnaast ook op inventieve wijze naar verhalen uit de Griekse  mythologie. Medusa, de vrouw die mensen met één blik in steen kon veranderen, probeert een toost uit te brengen. Haar tafelgenoot blijkt hier — logischerwijs — niet veel voor te voelen. De begeleidende droogkomische tekst maakt de boodschap compleet: ‘Een toost uitbrengen zonder de ander in de ogen te kijken, brengt ongeluk.’

Leren over bijgeloof
Naast de vele verwijzingen bevat het boek ook een informatieve inleiding, waarin er onder andere dieper wordt ingegaan op hoe bijgeloof ontstaan is en hoe het vandaag de dag nog steeds springlevend is. Dit alles maakt Loop nooit onder een ladder een veelzijdig boek, waaruit blijkt dat het er maar net aan ligt hoe je ergens tegenaan kijkt. Want, zo besluit López in de inleiding van zijn verhaal: ‘(on)geluk is niet voor iedereen hetzelfde.’

Illustraties: Andrés López.

Loop nooit onder een ladder
Verschenen bij: Horizon
ISBN: 9789464104066
64 pagina’s
Prijs: €19.99
Vertaling door: Edward van de Vendel
Verschenen: 2024