Skip to content
Het grote boek van Mannetje Koek

Om kleurrijk van te dromen

Mannetje Koek is een ‘petit-beurre’, zo’n typisch Frans biscuitje met kartelrandjes, in zijn geval ook nog met een bril en een vlinderstrikje. Dankzij een samenwerking tussen de Ierse kinderboekenschrijver Lorraine Francis en de Vlaamse, inmiddels bekroonde illustrator Pieter Gaudesaboos zag Mannetje Koek het licht in 2009. Tot 2012 speelde hij de hoofdrol in een aantal prentenboeken van dit duo, en daarna bleef het stil. Tot 2022, toen Het grote boek van Mannetje Koek verscheen. Mannetje Koek onderging hierin een kleine restyling; zo heeft hij nu oogjes. En omdat Gaudesaboos in de tussentijd natuurlijk ook een ontwikkeling doormaakte als illustrator, is de stijl in vergelijking met vroeger meer ‘less’ dan ‘more’. Althans, dat vindt hij zelf – de vroegere boeken zijn niet meer te verkrijgen dus we kunnen niet vergelijken. Waar hij vroeger de neiging had verhalen (te) complex te maken, laat hij nu de eenvoudige tekeningen liever voor zich spreken, aldus Gaudesaboos in de podcast van boekenevenement Boektopia. Eenvoudig of niet, dat doen ze met verve.

Herinneringen aan een plantje
Mannetje Koek schrijft elke dag verhalen over wat hij meemaakt met zijn vrienden. Daar hebben we bijvoorbeeld Sheriff Suikerklont, die knorrig wordt als hij het te druk heeft, de ondeugende Ballon, de zusjes Banaan van BananenTV en de Erwtjes, die van alles uitvinden en heel graag naar de maan willen. Samen vormen ze een hechte vriendengroep, die elkaar helpt waar het nodig is. In de twaalf verhalen van Lorraine Francis, vertaald door Bette Westera, gaat het over een verjaardagsfeestje, een ontsnapte boef en een robot die het politiewerk overneemt. In elk verhaal speelt een ander personage de hoofdrol, met (een deel van) de rest in bijrollen, waardoor we de vrolijke vriendjes en hun universum goed leren kennen. Soms eindigt een verhaal ietwat abrupt, maar vaak zit er geheel kleutervriendelijk een grappige twist aan het eind – zoals wanneer de op hol geslagen robot wordt getransformeerd tot een veel nuttigere ijsblokjesmachine. Maar het gaat vooral over

vriendschap, over je vrienden helpen hun liefste wens te realiseren en ze steunen als ze het moeilijk hebben. En daar zitten in alle fantasievolle vrolijkheid ook een paar mooie momenten tussen waarop heel subtiel een klein levenslesje wordt meegegeven. Als Bibi Banaan verdrietig is omdat een van haar zo geliefde plantjes is doodgegaan, houden haar vrienden een ceremonie voor het plantje waarbij ze herinneringen ophalen en het plantje begraven. ‘Nu helpt ze andere planten en bloemen met groeien,’ zegt de Sheriff troostend. De dood hoort nu eenmaal bij het leven, en tegelijkertijd is iets wat je in je herinneringen bewaart, voor altijd bij je. En dan gaan de vrienden weer door in een volgend vrolijk avontuur, net zo flexibel in hun emoties als jonge kinderen.

Herlezen is geen overbodige luxe
Want het is vooral de vrolijkheid die de boventoon voert in het boek, en daarbij spelen de illustraties van Gaudesaboos de hoofdrol. In zijn kenmerkende gedetailleerde en kleurrijke stijl creëert hij een wereld waarin je ogen tekortkomt. Met voor elk personage een eigen muts of hoed, minutieus uitgewerkte sokken of schoenen (of, in het geval van Bibi, rolschaatsen) en een passend interieur. Ouderwetse telefoons en een grammofoonplaat maken daarvan net zo makkelijk onderdeel uit als hippe bijzettafeltjes en sierkussens, net als lampen in alle soorten en maten (ook leuk voor de ouder die voorleest/meekijkt). Van de eenhoorntaart in het taartenbuffet tot het maanlandschap dat de vrienden maken om de Erwtjes te laten geloven dat ze eindelijk echt de maan hebben bereikt, alles vraagt erom goed te worden bekeken. Herlezen is geen overbodige luxe; het kan niet anders of de eerste keer ontgaat je van alles.

Naarmate het boek vordert valt er ook steeds meer te herkennen voor de lezer: daar is die sierlijke draadmand met fruit weer, en het spelletje vier-op-een-rij! Naast een onvervalste zoekopdracht die je het hele boek doorstuurt in het verhaal over Bonnie Banaan, vallen er ook allerlei zoekopdrachten zelf te verzinnen. In de hoofdstukken over de snoepwinkel van Cactus en het insectenziekenhuis van Ballon gaat het zelfs meer om de illustraties dan om de tekst, en daar vallen ook weer de nodige zoekopdrachten uit te halen. Het maakt het boek, waarin de verhalen in lengte variëren van twee tot zes pagina’s, heel afwisselend.

Kinderen vrolijk laten inslapen en kleurrijk laten dromen, dat had Gaudesaboos voor ogen met Het grote boek van Mannetje Koek. Met verhalen die samen een geheel vormen, maar die je ook op zichzelf kunt (voor)lezen, en dan nog een keer, en nog een keer. Missie geslaagd!

Illustraties: © Pieter Gaudesaboos

Het grote boek van Mannetje Koek
Verschenen bij: Uitgeverij Lannoo
ISBN: 9789401485043
48 pagina’s
Prijs: €17.99
Vertaling door: Bette Westera
Verschenen: 2022