Skip to content
De ogen en het onmogelijke 

Niet zomaar een kinderboek

De Amerikaanse schrijver Dave Eggers heeft al een hele weg afgelegd sedert zijn autobiografisch boek Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit (2000) dat prompt alle bestsellerlijsten haalde. Ondertussen mag hij gerust een topauteur genoemd worden met parels als Wat is de Wat (2009), De Cirkel (2013) en Het alles (2019) op zijn palmares. Toen in 2018 zijn eerste kinderboek in het Nederlands De Tunnels verscheen, fronsten kenners aanvankelijk hun wenkbrauwen, maar het boek werd zeer gesmaakt. Ondertussen schreef hij al verschillende kinderboeken. Zijn nieuwste, De ogen en het onmogelijke, is een bijzonder en uniek boek geworden. Het begint al met de bijzonder mooie uitgave met prachtige illustraties. Eggers’ vaste illustrator Shawn Harris nam als uitgangspunt klassieke landschapsschilderijen van bijvoorbeeld Courbet en Lindholm, maar voegde telkens een hond toe aan het landschap. Bovendien start elk hoofdstuk met een nieuwe kleur, wat het werk ook aantrekkelijk maakt.

Een boek over dieren, niet over mensen
Eggers stipuleert expliciet dat zijn boek niet over mensen gaat, maar over dieren. Dat kan als een knipoog worden beschouwd. Hoofdpersonage Johannes is inderdaad een hond. Hij is geboren en getogen in een groot park aan de rand van de zee. Hij wordt ook de ‘Ogen’ genoemd. Hij is zeer snel en kan overal komen en brengt dagelijks verslag uit aan de drie oude en wijze bizons van het park. Hij houdt alles en iedereen de gaten en krijgt daarbij steun van zijn ‘Hulp-ogen’: zijn beste vriend de zeemeeuw Bertrand, de eenogige eekhoorn Sonja, de wat onhandige pelikaan Yolanda en de vinnige wasbeer. Ze vergaderen op regelmatige basis en bespreken de gebeurtenissen in het park. Op een dag start de bouw van een museum in het park. Johannes raakt gefascineerd door de schilderijen, en ziet een andere werkelijkheid dan hij gewoon is. Op een dag landt een kudde geiten in het park en de verhalen die hij hoort, doen hem inzien dat er nog een andere wereld bestaat naast het park, dat bovendien -zo leert hij- op een eiland ligt. Het doet hem denken aan het Onmogelijke: hij plant een bevrijding van de drie bizons uit hun omheining om hen een nieuw leven te geven in alle vrijheid.

Kinderboek voor volwassenen of andersom?
De ogen en het onmogelijke is niet zomaar een kinderboek te noemen. Het houdt het midden tussen de klassieke kinderverhalen met ontvoeringen, ontsnappingen en het heroïsche redden van mensen en een filosofisch traktaat over vrijheid en evenwicht. Eggers toont het menselijk gedrag door de ogen van dieren, en toegegeven, dat komt soms gênant over voor de mensheid. Het boek kan ongetwijfeld gezien worden als een spiegel van de maatschappij. Hettoont hoe mensen vaak opgroeien in hun eigen kringetje en erin blijven hangen of uiteindelijk uitbreken om de ander en het andere te ontdekken. Eggers verweeft heel wat thema’s in zijn semi-kinderboek. Naast het reeds genoemde natuurlijke evenwicht, besteedt hij ook veel aandacht aan diversiteit, kunst en het aspect vrijheid. Wat het boek interessant maakt, maar door sommigen als moeilijkheid wordt gezien is het spelen met tijd en ruimte. Johannes doet niets liever dan ‘rennen aan lichtsnelheid’. Hij spreekt over weken, jaren en eeuwen, maar dat is natuurlijk geïnterpreteerd vanuit het hond-zijn. In werkelijkheid gaat het om uren en dagen, daardoor lijkt de lezer soms wat houvast kwijt te raken. Hoewel het boek een filosofische insteek heeft, ligt het tempo hoog en dat heeft te maken met het feit dat Johannes hard rennen ook het leukste vindt. Om alles nog wat aantrekkelijker te maken overgiet Eggers het geheel met een saus humor. Zo slaagt de onhandige pelikaan Yolande er nooit in om op een galante manier te landen. Met De ogen en het onmogelijke schrijft Eggers schijnbaar het onmogelijke: een volwassenboek op kindermaat of is het een kinderboek op maat van volwassenen? Eenduidig is het zeker niet, interessant en intrigerend des te meer. Lees het voor aan de kinderen en zij zullen er ongetwijfeld een spannend en leuk avonturenverhaal in herkennen, lees het stil op de sofa en je verdwaalt in diep filosofische beschouwingen over vrijheid en het leven.

 

 

De ogen en het onmogelijke 
Verschenen bij: Uitgeverij Leopold
ISBN: 9789025884956
336 pagina’s
Prijs: €23.99
Vertaling door: Maria Postema
Verschenen: 2023