“‘Je kunt dus praten,’ zei Abel.
‘Ja,’ antwoordde de big. ‘Tuurlijk.’
‘Gezellig,’ zei Abel.
Het was idioot. Zijn boxje was stuk, maar hij had een pratend varken in zijn cabine.
Hij kneep zichzelf in zijn arm, het deed pijn.
‘Zijn we er bijna?’ vroeg de big weer.
Abel fronste. Het leek verdorie wel of het dier er zín in had.
‘Eh, je weet waar we heen gaan?’
‘Tuurlijk,’ zei de big weer. ‘Naar het land van Stro en Modder.’”
Deze dialoog schetst de kennismaking tussen de vrachtwagenchauffeur Abel en de big Olle uit het boek Abel en Olle van Janneke Schotveld.
Al van jongs af aan wilde Abel vrachtwagenchauffeur worden, maar hij had er nooit over nagedacht wat hij wilde vervoeren. Hij brengt al jarenlang minstens vier keer per week honderd varkens naar het slachthuis op industrieterrein Snuiterdijk. De laatste tijd merkt hij dat hij er niet meer tegen kan en hij neemt zich voor om na deze rit een andere baas te zoeken; hij wil alles vervoeren, behalve levende wezens.
Tijdens een koffiestop ontsnapt er een big uit de trailer. Abel vangt hem, maar omdat de laadklep openen te riskant is, zet hij het dier noodgedwongen op de bijrijdersstoel. Tot Abels stomme verbazing begint de big te praten. Abel geeft hem de naam Olle.
Olle houdt van appels en van verhalen vertellen. Verhalen die hij van zijn moeder heeft gehoord over het Land van Stro en Modder, de drie biggetjes en het schildersvarken Pigcasso.
Door de meeslepende verhalen van Olle mist Abel keer op keer de afrit naar het industrieterrein Snuiterdijk, het eindpunt van de reis.
Afslag 7
Het verhaal is geschreven vanuit het perspectief van vrachtwagenchauffeur Abel. Dit is een sterke keuze van de auteur. Als lezer beleef je hierdoor zijn innerlijke conflict en zijn twijfels over de rauwe realiteit van heel dichtbij; een vrachtwagen met honderd varkens op weg naar het slachthuis op Industrieterrein Snuiterdijk.
Het hele verhaal beslaat de duur van de rit van A naar B, die in werkelijkheid misschien een uur duurt en speelt zich nagenoeg helemaal af in de cabine van de vrachtwagen. De spanning wordt vergroot door de raamvertelling waarin Olle kleurrijke, sprookjesachtige en filosofische verhalen vertelt over varkens met talenten en dromen, zoals het schildersvarken Pigcasso of het utopische Land van Stro en Modder. Elke keer dat Olle een nieuw verhaal begint, denk je als lezer: Gaat Abel nu afslag 7 wèl nemen?
Abel kan niet vluchten voor Olle en Olles verhalen. Elke keer als de cruciale afslag 7 nadert, is Olle net op het spannendste punt van een verhaal. Abel rijdt daardoor bewust of onbewust de afslag naar het eindpunt voorbij. Hoe lang kan Abel de tijd rekken?
Niet zo fijn
Janneke Schotveld hanteert een directe schrijfstijl. Zo begint het boek met de zin: ‘Sorry, dit is niet zo’n fijn begin. Niet opgeven!’ Ze weet met haar directheid in combinatie met humor een complex maatschappelijk thema als dierenwelzijn aan de kaak te stellen. Schotveld durft de realiteit te benoemen, maar weet dit toch subtiel te verpakken in een sprookjesachtig verhaal.
De illustraties van Martijn van der Linden zijn kleurrijk en sfeervol. Ze zijn een mooie combinatie van realisme en fantasie. De varkens lijken levensecht, maar hebben tegelijkertijd een zachte, karaktervolle expressie. Tekst en beeld complementeren elkaar. Waar de tekst soms schuurt, brengen de illustraties sfeer, warmte en troost.
Het contrast in Abel en Olle raakt je diep. Met de kille realiteit van het slachthuis (‘Krijsende varkens en schreeuwende mensen, de verstikkende stank van bloed en uitwerpselen, de witte gladde muren’) en de mooie verhalen van Olle leveren Janneke Schotveld en Martijn van der Linden een gelaagd werk af dat de lezer dwingt om met andere ogen naar de wereld te kijken.
Indrukwekkend. Of zoals Abel zou zeggen: ‘Pôh!’
