Skip to content
De woelige wereld van de worm

Hoe is het om een worm te zijn?

De Amerikaanse filosoof Thomas Nagel vroeg zich ooit af hoe het is om een vleermuis te zijn. Hij meende dat het bewustzijn van een vleermuis voor mensen niet toegankelijk of voorstelbaar is. De Italiaanse illustratrice Noemi Vola maakte een boek over hoe het voor haar lijkt om een (regen)worm te zijn: De woelige wereld van de worm. Ze doet dit vanuit een menselijk referentiekader, het gaat deels om antropomorfisme, het toekennen van menselijke eigenschappen aan dieren. Deels gaat het er in de interpretatie van Vola echter ook om iets dichter te komen bij hoe het is om een worm te zijn, bij de worm-ervaring.

Kinderen en wormen
De auteur maakt bovenal duidelijk dat elke vorm van leven waardevol is. Ze stelt dat ten onrechte eigenlijk niemand zich zou interesseren voor wormen: ‘Mensen vinden boeken over wormen maar saai. Boeken over andere dieren, zoals dinosaurussen, tijgers, dolfijnen of gevleugelde paarden, vinden ze leuker.’ Toch sluiten wormen wel aan bij de wereld van het kind. Het is voor kinderen fascinerend dat wormen tijdens regenbuien aan de oppervlakte moeten komen, om niet te verdrinken in hun gangenstelsels.

Origineel is dat Vola in het omvangrijke prentenboek een wetenschappelijke studie parodieert, compleet met inleiding en conclusie. Ook Charles Darwin komt voorbij, die over wormen heeft gepubliceerd.
Strikt genomen gaat het misschien niet om een prentenboek, vooral omdat het dikker is dan een prentenboek en het ook geschikt is voor kinderen die iets ouder zijn dan de prentenboekenleeftijd.

Roze
Door de uitvoering van het boek, kaft en binnenwerk, lijkt het vooral gericht op meisjes. Het boek is namelijk knalroze, omdat wormen nu eenmaal roze zijn. Vola: ‘Ze zijn roze, alle soorten roze die je maar kunt bedenken, bijvoorbeeld aardbeiroze, geraniumroze, perzikroze, zalmroze, biggetjesroze, kauwgomroze, oudroze, sorbetroze, watermeloenroze en ga zo maar door.’

Vola stipt in haar boek onder meer een thema als identiteit aan: wat is bijvoorbeeld de verhouding tussen de kop en de staart van een worm? Ze stelt zich ook de vraag waarom een worm geen rups is die een vlinder kan worden. En: is het zinvol om gangen te graven onder de grond: wat beweegt de worm?

De illustraties zijn aantrekkelijk en zorgen voor een toegankelijk kennis maken met de woelige wereld van de worm, waarbij de lezers of voorgelezenen heel goed aanvoelen dat het vooral een menselijke interpretatie van de worm is. En toch komt de lezer ook dichterbij dit weinig besproken wezen.

 

De woelige wereld van de worm
Verschenen bij: Uitgeverij Parade
ISBN: 9789463192828
256 pagina’s
Prijs: €23.50
Vertaling door: Marion Everink
Verschenen: 2023