Skip to content
Ommouw me

Hoe belangrijk kleren voor ons zijn

‘Haal mij van deze hanger.
Grijp mij uit deze kast.
Laat mij hier niet hangen.
Pak me beet. O, houd me vast.’

Gedichten over kleding. Wellicht niet het eerste onderwerp waaraan je denkt bij het bepalen van een thema voor een dichtbundel. Maar Ted van Lieshout besloot om het wél te doen met Ommouw me. Het is een bundel vol gedichten, in beeld en taal, waarin hij betekenis probeert te geven aan hoe belangrijk kleren voor ons zijn. En wij voor onze kleren.

Het idee voor dit boek ontstond doordat Van Lieshout meer dan veertig jaar kleding bewaarde van zijn broer, die in 1979 overleden is. Niet alleen deze gebeurtenis inspireerde hem om een een dichtbundel over kledingstukken te schrijven. Zo vertelt Van Lieshout in het nawoord van Ommouw me dat hij altijd al kledingstukken bewaarde die hij zelf graag had gedragen, maar waar hij niet meer inpaste. Omdat hij dat oneerlijk vond voor de kledingstukken die minder favoriet waren, bewaarde hij ook kledingstukken die niet zo lekker zaten of die hij bij nader inzien toch niet zo mooi vond, bijvoorbeeld de trui op het omslag. Verder verzamelde van Lieshout andere kledingstukken die om bepaalde redenen aan de drager ervan herinnerden.

Vernieuwende poëzie
Zou het zo zijn dat kledingstukken die je hebt uitgedaan zich op de een of andere manier herinneren dat jij erin hebt gezeten? Van Lieshout denkt van wel. Hij zegt: ‘Die kleren zijn eigenlijk een gedicht waaruit iemand verdwenen is.’ Zo kwam hij ertoe om een dichtbundel te maken met kleren in de hoofdrol: vernieuwend en met een diepere laag.  

Naast schrijver, onder andere van de bijzonder populaire prentenboekenreeks over Boer Boris, is Van Lieshout dus ook dichter en kunstenaar. Poëzie geschreven door Van Lieshout stelt nimmer teleur. Eerder maakte hij al poëzie die net even anders is. Zoals het veelgeprezen Ze gaan er met je neus vandoor, waarbij de dichter er na één gedicht al de brui aangeeft, maar de letters in het boek dat niet pikken en op zoek gaan naar een nieuwe dichter.

Gevoelig
In Ommouw me weet Van Lieshout de lezer mee te nemen in de gevoelens die kleren blijken te hebben. Dit doet hij op inlevende wijze. Bijvoorbeeld in het gedicht ‘Verlaten broek’ waarin Van Lieshout afsluit met: ‘Ik streel de vale plekken waar mijn knieën zaten, de rafels onder aan de zoom. / Hoe kan het dat ik niet meer pas in de jongen die ik was?’ Of verderop in de bundel in het gedicht ‘De eerste keer’, waar hij dicht: ‘Ik kon het niet aanzien / Ik was machteloos / Wat had ik kunnen doen / zonder iemand die mij droeg?’

Niet alleen de kleding komt aan het woord. Deze dichtbundel bevat veel meer dan alleen woorden over kleding. Rauwe en persoonlijke verhalen over familie en prachtige en verdrietige herinneringen krijgen een podium. Als geen ander weet Van Lieshout met weinig woorden heel veel te zeggen en brengt hij diepgang en gelaagdheid met de woorden die hij kiest. De gedichten sprankelen, ontroeren en laten je nadenken.

In zeven delen worden de verschillende kanten en gevoelens van kleding geportretteerd en ontstaan er beelden van hemden, truien en sokken die gedragen willen worden. Portretten van schoenen, een pet, een sportbroek, een jas, een badjas, een trui en een broek die zijn verlaten. Kledingstukken die zelf hun land verlieten. Kleding die uit wil, of juist toch aan. Maar ook bijzondere portretten van vijf jeans. Kleding die bewaard is en waarde heeft. En tot slot portretten van een vest en jas die niet meer gedragen kúnnen worden.

Woord en beeld
Extra bijzonder is dat Van Lieshout van deze bundel niet alleen de auteur is, maar ook de beelden maakte en selecteerde en de algehele boekverzorging heeft bedacht. Het boek bevat een bijzondere vormgeving met kenmerkende, kleurrijke foto’s van kledingstukken op een donkere achtergrond. In de inhoudsopgave, die in deze bundel achterin te vinden is, kun je bij sommige kledingstukken lezen wat de achtergrond is. Waar dit niet zo is, is het kledingportret als illustratie bij het gedicht bedoeld. Voor sommige kledingportretten geldt dit andersom en is het gedicht juist de illustratie bij het beeld.

In veel van de foto’s vallen de etiketten in de kleding op, omdat er korte teksten op zijn afgebeeld. Het zijn kleine gedichtjes op zichzelf. Zoals op de foto die je al snel tegenkomt als je de bundel opent en waarbij je kijkt naar een overhemd in grijze stof waar op het etiket geschreven staat ‘Omarm me / met je mouwen. / Ommouw me / mij, o, arme.’ Of verderop in de bundel, in het gedeelte waar Van Lieshout over zijn broer dicht, waar twee kragen van overhemden in opvallende print staan afgebeeld met in beide etiketten een deel van dit prachtige gedichtje: ‘Draag mij / Ik ben zo moe. / Leg je kraag maar / op mijn schouder. / Ik draag je wel. ‘ Even verderop is het volledige gedicht ‘Ik ben Ali’ is in delen afgebeeld op verschillende etiketten van zeven spijkerbroeken.

Ommouw me, gedichten en portretten van kleding en schoeisel, staat er beschreven als je het boek openslaat. Maar daarmee doet de auteur zichzelf én deze bundel tekort. Het is buitengewoon mooie poëzie die raakt, doet verwonderen en kan helen. Een bundel die je leest, koopt of cadeau krijgt, en de rest van je leven met je meedraagt.

Ommouw me
Verschenen bij: Leopold
ISBN: 9789025884154
96 pagina’s
Prijs: €19.99
Verschenen: 2024