Skip to content
Elk einde is een nieuw begin

Hoe alle leven een cyclus doorloopt

Er zijn boeken die je van kaft tot kaft kunt lezen en er zijn er waarin je hoofdstukken naar willekeur kunt aansnijden. Elk einde is een nieuw begin van Gabby Dawnay en Margaux Samson Abadie zit daar enigszins tussen. ‘Verhalen’ staat er als kop boven de inhoudsopgave, maar als je die achtereen van voor naar achter of zelfs per hoofdstuk leest, word je al snel verzadigd door de overstelpende vloed informatie en de volheid van de illustraties. Een betere ingang is het register achterin dat je kriskras door het boek kan laten dwalen. Het is een lijst die prikkelender werkt dan een gewone inventaris, zeker als je de opzet van het boek in aanmerking neemt. Elk einde is een nieuw begin is een grabbelton van voorbeelden uit de natuur (dieren en planten) en de kosmos (aarde en ruimte) die worden beschreven naar hun cyclus van ontstaan tot vergaan en weer opnieuw beginnen. De kringloop van het leven dus. Soms speelt die zich af in een paar dagen (de eendagsvlieg), soms in een jaar (de seizoenen), soms in bijna onmeetbare tijden (het ontstaan van de continenten). Via het register kom je naar de hoofdonderwerpen of naar begrippen die bij verschillende van die onderwerpen terugkomen. Als je daarin ‘maaidorser’ of ‘Shakespeare’ ziet staan en nieuwsgierig de betreffende pagina opslaat kom je terecht bij de onderwerpen ‘Tarwe’ en ‘Mens’.

Puzzel
Wat het boek ook leuk maakt is dat bijna alle onderwerpen in zekere zin dicht bij de lezer liggen. Iedereen heeft ooit een kip, een paardenbloem of een appel gezien, maar ook bij kosmische zaken als planeten, die dan wel op grote afstand staan, heeft iedereen wel een beeld.
Van de libel en de zonnebloem bijvoorbeeld weet je als lezer dat die een levenscyclus hebben, maar dat verwacht je niet zo snel bij een diamant of land (het ontstaan van de continenten). Toch is ook daar sprake van cycli, zij het dat die miljoenen jaren bestrijken. Om van het laatste voorbeeld te geven: In 1912 viel het de wetenschapper Alfred Wegener op dat de verschillende continenten stukjes van een grote puzzel leken die uiteen waren gedreven. Dat leidde tot de ontdekking dat er 240 miljoen jaar geleden één landmassa heeft bestaan (die kreeg de naam Pangaea – Grieks voor ‘alle landen’) die door de beweging van de aardplaten waarop ze liggen zijn verschoven. Wetenschappers denken nu dat Pangaea niet het enige supercontinent zal zijn geweest en dat ooit andere landmassa’s losgebroken en opnieuw gevormd moeten zijn. Ook hier een cyclus dus.

De samenstellers van het boek behandelen dus vooral heel voorstelbare zaken die dicht bij huis liggen. Een enkele keer gaat het over minder tastbare zaken als koolstof en zwarte gaten, maar ook daarover wordt zo in alle beknoptheid zo verteld dat je er een duidelijk beeld van krijgt.

Dieren
De indeling van het boek is een afspiegeling van de kringloop. De beschrijvingen zijn vervat in kleine tekstblokjes die als het ware in een kring rondcirkelen over de pagina’s (bijna altijd twee) die aan het onderwerp gewijd zijn. De illustraties zijn soms zo beeldend dat iemand zelfs zonder de uitleg de kringloop kan volgen. De Franse tekenares Margaux Samson Abadie heeft dan ook al heel wat werk op haar naam staan. Op haar website valt te lezen dat ze als kind met haar zusje dieren tekende in menselijke vormen. Na haar opleiding aan een modevakschool werkte zij een tijd als ontwerper voor een Nederlands kledingbedrijf.
Gabby Dawney verzorgde de teksten voor Elk einde is een nieuw begin, maar ze is daarnaast als illustrator actief. Ze heeft al een waslijst aan kinderboeken (meestal over dieren) op haar naam staan. In Nederland verschenen daarvan onder andere Een woud vol wonderen en Het land achter de elfendeur. In Elk einde is een nieuw begin heeft ze in totaal 48 natuurverhalen opgenomen.

En waarom Shakespeare in het register staat? Hij opent het hoofdstuk over de mens met een citaat uit zijn ‘The Tempest’: ‘Wat zijn hier veel mooie wezens! Hoe prachtig is de mensheid! Wat een heerlijke wereld waar zulke mensen leven!’.

 

Elk einde is een nieuw begin
Verschenen bij: Uitgeverij Lemniscaat
ISBN: 9789047715030
107 pagina’s
Prijs: €19.99
Vertaling door: Sandra Hessels
Verschenen: 2024