Skip to content
Mijn vader in de mottenballen

Een oorlogsverhaal waar een luchtje aan zit

‘“Een bom valt niet in slowmotion!” gilde juffrouw Monster. “De bedoeling van deze oefening is dat je sneller bent dan de bom. Ga allemaal maar weer zitten. […]”
Omdat ik vooraan in de klas zit, vlak voor het bureau van juffrouw Monster, moest ik me omdraaien om de anderen te kunnen zien. Ze waren allemaal aan het giechelen en aan het kletsen. Ik was niet verbaasd dat ze dit niet serieus namen. Zij wisten niet wat ik wist. Zij waren niet bang.’

Dat angst een slechte raadgever is, wordt in het nieuwe werk van Marte Jongbloed bevestigd. Mijn vader in de mottenballen speelt zich af in Nederland, ten tijde van de Koude Oorlog. De tienjarige Simon Pieters wil weten waar zijn vader, Montague, uithangt, die op mysterieuze wijze is verdwenen. Simons moeder is overstuur, maar houdt haar lippen stijf op elkaar. De spullen van haar man verbergt ze in dozen op zolder, met tientallen mottenballen erbij. Als Simon stiekem in huis op onderzoek uitgaat en een agenda met codes vindt, weet hij het zeker: zijn vader is op een geheime missie om de Russen tegen te houden. Vastberaden gaat hij op pad om zijn vader terug te halen. 

Knipoog naar Shakespeare
Het karakter van het hoofdpersonage is sterk neergezet. Moeiteloos kruip je in de psyche van Simon, die zeker lijkt te zijn van zichzelf, maar continu vist naar bevestiging. Doordat hij inzoomt op de details, verliest hij de grote lijnen uit het oog. Zijn overtuiging dat Montague een ware held is zorgt ervoor dat het verhaal vanuit een ander perspectief wordt belicht. De naam Montague is zorgvuldig gekozen, gezien het gezinsdrama dat zich afspeelt. Hiermee verwijst de auteur naar de familienaam uit het wereldberoemde toneelstuk Romeo en Julia van William Shakespeare.

Vim-schuurmiddel en overvolle asbakken
Jongbloed schetst met levendige details een realistisch decor voor de jaren zestig van de vorige eeuw. Denk aan schoonmaakmiddelen als Driehoek groene zeep en Vim-schuurmiddel (overigens nog steeds te koop), overvolle asbakken op iedere vensterbank en melkflessen van de melkboer. Ook de Deense plastic legoblokken, die tussen 1959 en 1969 internationaal aan populariteit wonnen, spelen een belangrijke rol in het verhaal.

Hoewel de roman bovengronds over oorlog lijkt te gaan, schuilt er een heel ander thema in de kelder. Als je eenmaal doorhebt waar het verhaal daadwerkelijk over gaat, wil je het nogmaals lezen, maar dan met een andere blik. Daar doe je overigens niet lang over, want het boek bevat slechts negenentachtig pagina’s. Ideaal voor lezers met een korte spanningsboog en lezers die niet van dikke pillen houden.

Actuele historie
Over de Koude Oorlog zijn relatief weinig (jeugd)boeken geschreven. Omdat kinderen vandaag de dag vermoedelijk niet veel weten over dit tijdperk nodigt het verhaal uit om over de nabije geschiedenis in gesprek te gaan, bijvoorbeeld met grootouders of klasgenoten. Het andere, onderliggende, thema doet eveneens gespreksstof opwaaien. Hoewel er in de afgelopen zestig jaar meerdere positieve maatschappelijke veranderingen hebben plaatsgevonden met betrekking tot dit onderwerp, vergt het bereiken van een vreedzame wereld nog steeds aanzienlijke inspanningen. Dit maakt deze historische roman actueel.

Van masterscriptie tot jeugdroman
Jongbloed werkte een korte versie van Mijn vader in de mottenballen uit voor haar masterscriptie Children’s Literature aan de University of Roehampton London. Een jaar na haar afstuderen vertaalde ze het naar het Nederlands en breidde ze het uit, met een prachtig resultaat tot gevolg. Naast schrijver is Jongbloed theatermaker en docent. Dankzij haar ervaringen met verschillende doelgroepen, weet ze als geen ander peuters, kleuters, young adults en alle leeftijdscategorieën ertussenin te boeien. Inmiddels heeft ze meer dan twintig titels op haar naam staan. Met de serie over Herre (8+) won ze twee keer de Pluim van de senaat van de Nederlandse Kinderjury.

Mijn vader in de mottenballen
Verschenen bij: Luitingh-Sijthoff
ISBN: 9789021042985
89 pagina’s
Prijs: €15.99
Verschenen: 2023