Skip to content
De sterren van opa

Een luchtige kijk op de tien geboden

Geloof lijkt een lastig onderwerp om over te schrijven, vooral als het om een kinderboek gaat. Saskia de Jong weet echter met haar boek De sterren van opa een warm en bij vlagen zelfs luchtig en geestig verhaal over religie neer te zetten. Het boek raakt universelere thema’s als familie, normen en waarden en zorgen voor elkaar. Dat alles gezien door de ogen van het nieuwsgierige en doortastende meisje Sjuul. 

In 2022 debuteerde De Jong met Over gehaktballen, waarin de levendige Sjuul geïntroduceerd werd. In dat fijne boek werd duidelijk hoe goed De Jong is in het tot leven brengen van personages en het verwerken van grote thema’s. In Over gehaktballen maakte Sjuul kennis met de kracht van poëzie. 

De tien geboden
In De sterren van opa zien we de wereld voor een tweede maal vanuit het meisje Sjuul, dat noodgedwongen een tijdje bij haar opa gaat logeren. De logeerpartij begint wat onwennig: ze ziet haar opa niet veel en alles in zijn huis roept vragen op. Overal hangen crucifixen aan de muur en vooral de ingelijste tien geboden wekken haar belangstelling: ‘Steel niet. Lieg niet. Vloek niet.’ Het lijken vanzelfsprekende regels waar ieder mens zich aan moet houden, maar als Sjuul in de kerk van opa een jongen geld ziet stelen en hem er later mee confronteert, blijkt het naleven van en oordelen over de tien geboden toch ingewikkelder dan ze dacht. 

Een klein verhaal met een groot thema
De sterren van opa behandelt het complexe onderwerp geloof gezien door de ogen van een kind. Sjuuls leven verschilt op allerlei vlakken van dat van haar opa. De wereld van haar ruimdenkende moeder en oma staat haaks op het traditionele leven van haar opa. Opa wandelt iedere dag door zijn weelderig gevulde bloementuin, heeft een moreel kompas gebaseerd op de normen en waarden van zijn geloof en houdt van structuur in zijn leven:

‘Een beetje regelmaat doet een mens goed, vindt opa. Ik denk dat het bij zijn geloof hoort. Misschien is het wel een van de tien geboden?’

Uit die zinnen wordt meteen duidelijk wat de toon is van het boek. Je beleeft het verhaal vanuit de gedachten, twijfels en vragen van Sjuul. In haar soms wat naïeve onschuld zijn het geestige en aandoenlijke overwegingen, die je evengoed als volwassene aan het denken kunnen zetten. 

En dat maakt het verhaal zo sterk: het is in de basis een klein verhaal, een verhaal over mensen. Sjuul ontmoet nieuwe mensen, heeft een mening over de dingen die ze ziet en meemaakt en moet die mening regelmatig bijstellen. Dankzij het vertederende karakter en de oprechtheid van Sjuul krijgt het boek de nodige luchtigheid en humor, waardoor het toegankelijk en op momenten grappig en lief is. En fijn is dat De Jong het geloof respectvol behandelt zonder een oordeel te vellen. 

Over gehaktballen
Heb je het debuut van De Jong (Over gehaktballen) met plezier gelezen, dan zal ook dit tweede boek in de smaak vallen. In beide boeken zijn alle personages heel tastbaar: het zijn personen met echte problemen en herkenbare dagelijkse worstelingen. 

Hoewel De sterren van opa verder gaat in de wereld van Sjuul en haar familie, is het zeker geen vervolg. Beide boeken zijn los van elkaar te lezen, maar tonen de nodige overeenkomsten. Dezelfde unieke toon, het aandoenlijke van Sjuul en de manier waarop personages tot leven worden gebracht in weinig woorden. In het geringe aantal pagina’s (beide boeken tellen rond de 100 pagina’s) behandelt De Jong grote thema’s, zoals familie, verlies, elkaar helpen, relaties en vriendschap. Sommige van die onderwerpen, zoals poëzie en dierenleed, worden in beide boeken regelmatig behandeld, waardoor deze soms wat herhalend overkomen. De boeken zijn verrijkt met opvallende en prachtige (omslag)illustraties van Leon ter Molen en raadselachtige titels die pas duidelijk worden wanneer de verhalen helemaal uit zijn. 

Het is duidelijk dat De Jong zelf ervaring heeft in het onderwijs, want De sterren van opa is uitermate geschikt om te bespreken in de klas. Een boek dat fijn leest en respectvol blijft over complexe onderwerpen als geloof en familie. In het verhaal blijft genoeg ruimte over voor eigen interpretatie. Zo zorgt De sterren van opa voor stof tot nadenken, niet alleen voor kinderen maar ook voor volwassenen. Maar ook zonder de diepere laag is het boek het lezen waard: een hartverwarmend verhaal over zorgen voor elkaar. En Sjuul is een lieve meid met de beste bedoelingen, die je meteen in je hart zal sluiten. Hopelijk gaan we haar nogmaals in een verhaal terugzien. 

De sterren van opa
Verschenen bij: Lemniscaat
ISBN: 9789047715870
102 pagina’s
Prijs: €14.99
Verschenen: 2023