Skip to content
De Titanic en het raadsel van de Grote Omar

Een jeugdversie van de Titanic, maar dan anders

De derde jeugdroman van schrijversduo Marlene Rebel en Lucinda Vos, De Titanic en het raadsel van de Grote Omar, inspireerden zij op verhalen en uitgebreide documentatie over de Titanic. We kennen het van de film: het onzinkbaar geachte passagiersschip dat tóch vergaat door tegen ijsrotsen te varen. En de liefde die opbloeit tussen een meisje van hoge stand en een jongen uit een achterstandswijk. Met als motto ‘misschien is het gebeurd, misschien is het niet gebeurd, maar het ZOU gebeurd kunnen zijn’ beschrijven de auteurs hun eigen versie via twee kinderen die zij laten meevaren op het schip. We beleven nu de reis en de ramp door hun ogen. Een verstekeling (‘het zijn landverhuizers, gelukzoekers’) van lage klasse en een meisje uit een stinkend rijk gezin. Met name de beschrijvingen van de klassenverschillen maakt het boek interessant voor de jonge lezer.

Tom en Cilia
Tom klimt stiekem aan boord en verstopt zich in één van de sloepen. Zijn vader is mee als kok en hij wil niet achterblijven. Cilia mag vanwege haar twaalfde verjaardag als cadeau met haar ouders mee. Zij reizen eersteklas. Haar hondje Toto moet tijdens de reis echter in een kennel. Dat had ze helemaal niet verwacht. Cilia is vastbesloten haar puppy niet alleen te laten. Terwijl hij nog in de sloep verstopt zit hoort Tom haar hierover klagen. Maar ook hoort hij dat de vader van Cilia een duur boek naar een veilinghuis in New York gaat brengen. De Grote Omar, met duizend edelstenen erin verwerkt. Tom wil daar meer van weten (maar een geheimzinnige journalist ook, of is het geen journalist?). Via het hondje Toto komt Tom in contact met Cilia. En zo komen de twee werelden bij elkaar en ontstaat er een vriendschap.

Het verhaal wordt verteld via de belevingswereld van Tom en Cilia, die om en om een hoofdstuk vullen. We lezen wat zij zien en vanuit welke meegekregen vooroordelen zij alles beschouwen, maar van hun gevoelsleven krijgen we niet erg veel mee. Cilia heeft een oogziekte en slecht zicht en we merken hoe dat haar beperkt. Dat wordt zorgvuldig en gedoseerd beschreven, maar niet wat het met haar doet. De vader van Tom is een bruut. Voor Tom lijkt dit slechts een gegeven. De ouders van Cilia zijn vooral met zichzelf bezig en met voldoen aan de uiterlijkheden die hun society van hen vraagt. Ze moeten erbij horen. Een dochter onderhouden past daar niet goed bij en ze zijn er niet bedreven in: helaas moest het kindermeisje ook nog eens ziek aan de wal blijven, waardoor haar ouders er opeens zelf voor staan. Cilia trekt vooral haar eigen plan en probeert zoveel mogelijk bij haar hondje te zijn. Maar wat ze ervan vindt dat haar moeder nog niet eens weet hoe haar hondje heet, blijft onuitgewerkt.

Gaandeweg het verhaal komen we iets meer te weten over de Grote Omar, maar echt spannend wordt het niet. De titel van het boek doet anders vermoeden. Het kostbare kunststuk wordt omschreven, er wordt over gepraat. Men wil het misschien stelen of hebben. Maar er gebeurt verder niets raadselachtigs mee.

Gedetailleerde tekeningen
Sophie Pluim verzorgde de illustraties. Ze tekende niet alleen de voorkant, maar ze heeft ook de plattegrond van het schip geïllustreerd en overtuigende schetsen van onderdelen van de Titanic. Waaronder een derdeklas hut en een eersteklas hut, het grote trappenhuis, de palmentuin en de reddingssloep. Het geeft een mooi beeld van hoe het er allemaal uit zag. In combinatie met het nawoord, waarin de auteurs een inzage geven in de research die zij hebben gedaan (en aantonen waarom het zo gebeurd zou kunnen zijn) wordt het boek haast een historisch en educatief verslag dat vooral juist wil zijn. Aan de andere kant wilden Rebel en Vos juist hun fantasie loslaten op deze historische uitgangspunten: wat zou er gebeurd kunnen zijn als? Beiden is gelukt, maar ondanks de mooie taal en de zorgvuldige zinnen, wordt het boek maar niet wat het had kunnen zijn. Rebel en Vos zijn van oorsprong schrijvers van onderwijsmateriaal. In dit boek is nog niet echt de goede stap gemaakt naar het vertellen van een goed verhaal.

Vooral voor de liefhebber van schepen en historie is dit boek een fijne uitdaging. De auteurs doen qua woordgebruik geen concessies aan de leeftijd van hun lezers. De uitgever geeft aan dat het boek voor 10+ is. Maar dan moet je wel een doorgewinterde boekenwurm zijn. Het taalgebruik waarin het boek opent doet vermoeden dat het verhaal behoorlijke diepgang heeft. De gebeurtenissen verderop zijn daarvoor echter te weinig doorleefd en niet spannend genoeg voor deze doelgroep. De personages observeren vooral en daardoor krijgen we een mooi historisch beeld van het standenverschil van begin 20e eeuw en van ouders uit die tijd van sterk uiteenlopende afkomst, maar met als overeenkomst dat ze zich niet of nauwelijks om hun eigen kinderen bekommeren. De verschillende verhaallijnen vragen echter om een afronding die er niet komt. Als het verhaal net wat meer tempo krijgt vergaat het schip. Het zou inderdaad allemaal gebeurd kunnen zijn. Maar het boek heeft vooral de kracht om een tijdsbeeld te scheppen van de maatschappij, zoals die in het klein op de Titanic ook terug te vinden was.

De Titanic en het raadsel van de Grote Omar
Verschenen bij: Uitgeverij Volt
ISBN: 9789021477633
224 pagina’s
Prijs: €17.99
Verschenen: 2023