Skip to content
Ondertussen op aarde

De wereld in de achteruitkijkspiegel

Wie kinderen wil vertellen over het heelal en de tijd-ruimteverhouding komt al gauw terecht in abstracties over kosmische afstanden en relativiteit. Probeer die zaken maar eens uit te leggen aan kinderen van 7 jaar. Oliver Jeffers doet dat op een heel aanschouwelijke manier in Ondertussen op aarde. In dat boek stapt een vader met zijn twee kinderen in de auto om hen te vertellen over ons zonnestelsel en tegelijk over onze geschiedenis.

Jeffers (1977) is van Noord-Ierse afkomst en woont en werkt momenteel in New York. Hij is vooral bekend als beeldend kunstenaar. Hij werkte voor bedrijven als Starbucks en United Airlines en media als Newsweek en New York Times. In 2006 had hij een solotentoonstelling waar allemaal olieverfschilderijen te zien waren waarin hij portretten en stillevens combineerde met wiskundige en natuurwetenschappelijke formules. Wie er een indruk van wil krijgen kan een bezoek brengen aan deze site.

Auto
Ook in Ondertussen op aarde begeeft hij zich in de wetenschap op een bijzonder aanschouwelijke manier. Dat doet Jeffers met een minimum aan tekst en prachtige, vaak bladvullende illustraties. Hij blijft daarbij zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van de kinderen waartoe hij zich richt. Het verhaal gaat over een vader die met zijn zoontje en dochter het heelal doorkruist, niet met een raket maar met de auto. De reis begint thuis in de eigen straat, onze ‘plek in ons zonnestelsel’. Uitgangspunt is de vraag waarom we op de aarde allemaal stukjes voor onszelf opeisen? Vandaar ook de ondertitels ‘Op zoek naar onze plaats in ruimte en tijd’ en ‘Een buitenaardse kijk op conflict’. De ruimtereis laat zien dat mensen door de eeuwen heen altijd vochten om die eigen ruimte. Om dat te laten zien vraagt de vader zijn kinderen te doen of ze een ruimtepak aan hebben en geeft hij gas om naar de maan te reizen. Met de gemiddelde snelheid van zijn auto van 60 km per uur zijn ze daarmee een jaar onderweg. Dus stel je voor, zegt de vader: als we nu op de maan zouden zijn, zou het op de aarde een jaar vroeger zijn. Een aarde waar iedereen afleiding zoekt en niemand lijkt te weten hoe we verder moeten.
Het zou 78 jaar duren om naar Venus te rijden, dus als we daar nu zouden zijn zou de wereld 78 jonger zijn, de tijd van de Tweede Wereldoorlog. Zo legt de vader uit dat de reis naar Mercurius 150 jaar zou duren, wat  betekent dat de aarde zich dan aan het eind van de 19de eeuw zou bevinden.

Vredebewakers
Aan het eind van het boek hebben de kinderen planeten bezocht en het besef gekregen wat de verhouding ruimte-tijd is zonder dat die term is gevallen. Veel wijzer in kosmologische zin zijn ze daarbij niet geworden, maar ze hebben wel een gevoel gekregen voor perspectief aan de hand van hun achteruitkijkspiegel. Jeffers zal de verbazing bij zijn jonge lezers willen oproepen dat de mensheid het blijkbaar altijd nodig heeft om hardhandig ruimte voor zichzelf te claimen op een planeet die maar zo’n klein onderdeel van het heelal is. Niet voor niets immers draagt Jeffers zijn boek op aan (zijn?) kinderen Harland en Mari met de toevoeging ‘Toekomstige vredebewakers (hoop ik)’.

Jeffers heeft als illustrator al heel wat kinderboeken op zijn op naam staan. Een aantal daarvan is ook in Nederland verschenen, zoals De grote bomenrover, waarvoor hij ook de tekst schreef, Liefs van de krijtjes van Drew Daywalt en De krijtjes staken! (in 2015 bekroond met Zilveren Griffel).

Ondertussen op aarde
Verschenen bij: De Fontein Jeugd
ISBN: 9789026164699
64 pagina’s
Prijs: €16.99
Vertaling door: Mirjam Hoekstra
Verschenen: 2023