Skip to content
Maar hoe dan? Je lichaam is van jou – over wensen en grenzen

Contact eist respect voor grenzen

Gynaecoloog Karin Middelburg en kookboekenschrijfster Philippine van der Goes kennen elkaar uit hun studententijd. De vragen die kinderen van Van der Goes aan haar stelden over hun geboorte brachten haar op het plan met haar vroegere studiegenoot een boek te schrijven voor de leeftijd van 5 tot 8 jaar over ‘liefde en baby’s maken’. Dat boek kwam in 2021 uit onder de titel Maar hoe dan? Op het omslag werd vermeld dat het bedoeld was om samen te lezen.
Nu is er een tweede boek met dezelfde titel met daaraan toegevoegd: ‘Je lichaam is van jou – over wensen en grenzen’. Dat het bedoeld is om samen te lezen staat er nu niet met zoveel woorden bij, maar dat zal ook dit keer de bedoeling zijn. Dit tweede boek raakt aan het actuele onderwerp van grensoverschrijdend (seksueel) gedrag. Hoe pak je dat aan zonder de onbevangenheid van kinderen teveel af te remmen?

Hoofdthema is dat je, hoe jong ook, zelf bepaalt wat iemand met jou als persoon en met je lichaam kan doen. Dat bespreken de auteurs aan de hand van vier kernbegrippen: duidelijkheid, toestemming, grenzen en respect. Er is een apart hoofdstuk over de omgang met die aspecten buiten het fysieke leven, in de virtuele wereld van internet, chats en sociale media.

Pen stuk
Ging het vorige boek over baby’s nog uit van vragen van kinderen (‘Hoe ben ik uit jouw buik gekomen?’) in dit tweede worden de kinderen benaderd vanuit de ervaringen en nieuwsgaring van volwassenen. Het is verraderlijk om dan te vervallen in waarschuwingen voor de boze buitenwereld die het kind nog niet kent. Gelukkig weten de schrijvers die valkuil te mijden. Ze hebben geen bangmakerig boek geschreven. Ze beginnen heel simpel met uit te leggen dat Ja en Nee geen eenduidige woorden zijn. Je kunt het ene zeggen maar het andere bedoelen: ‘Zoals wanneer een klasgenoot vraagt of je het erg vindt dat je pen stuk is. Je zegt nee, omdat je niet wilt laten zien dat je er heel erg van baalt. Of andersom, dat je ja zegt, maar liever nee had geantwoord’.
Vervolgens gaat het over andere woorden waarmee je iets duidelijk kunt maken (‘bah, ‘heerlijk’) en over lichaamstaal.

© ill. Agnes Loonstra

Spiegel
In het hoofdstuk ‘Toestemming’ gaan de auteurs in op lichamelijk contact en zaken als onderbuikgevoel. Net als in het vorige boek staan ook in dit tweede opdrachtjes, zoals de in therapieën vaak gebruikte test om te voelen hoe dichtbij je iemand wilt laten komen of het proefje om met de ogen dicht te ervaren dat je ook iemands hand kunt voelen zonder dat je elkaar raakt.
Het hoofdstuk ‘Over de grens’ legt uit hoe je kunt leren voorkomen dat iemand je aanraakt als je dat niet wilt, maar het ook het omgekeerde: hoe je leert aan te voelen hoe ver je bij een ander kunt gaan zonder diens grenzen te overschrijden. Ook hier worden weer praktische oefeningen gegeven zoals proberen in balans te blijven als iemand je duwt, of iets dat je lastig te zeggen vindt met jezelf te oefenen voor de spiegel.
In dit hoofdstuk laat zich het waarschuwende vingertje zien als het gaat over seksuele voorstellen en aanrakingen; in hoofdletters en vetgedrukt lees je dan: ‘Weet dat het nooit aan jou ligt. Het is nooit jouw schuld’ als je grens wordt overschreden.
Aansluitend daarop gaat het over grenzen in de digitale wereld. Niet alleen over blootfoto’s, maar ook over taalgebruik en reageren op berichten.

Maar hoe dan? is een nuttig en actueel boek, dat nergens te vermanend of te zwaar wordt. De illustraties van Agnes Loonstra dragen daaraan bij. Ze beelden op een kleurrijke en luchtige manier de beschreven situaties uit met vooral aandacht voor mimiek op gezichten. Het is ook bij uitstek een boek om samen met ouders of opvoeders te lezen omdat het af en toe gaat over situaties die een kind misschien nooit heeft meegemaakt.
Maar hoe dan? is voor het werd uitgegeven ter toetsing voorgelegd aan de Rutgers Stichting en het Centrum Seksueel Geweld. Achterin staat een verwijzing naar de Kindertelefoon voor hulpvragen.

Maar hoe dan? Je lichaam is van jou – over wensen en grenzen
Verschenen bij: Uitgeverij Ploegsma
ISBN: 9789021684079
64 pagina’s
Prijs: €18.99
Verschenen: 2024